نخستین بحران بزرگ مالی در جهان در دهة 1930 میلادی در اروپای غربی نمایان شد. بحرانهای بعدی هم در اوایل دهة 1970 و اواسط دهة 1980 در اقتصاد غرب مشاهده شد. پس از آن مدت نسبتاً زیادی اقتصاد غرب دچار رکود شدیدی نشد. تا آنجا که بعضی از اقتصاددانان حتی این زمزمه را سردادند که علم اقتصاد به جایی رسیده که میتواند از بروز رکود اقتصادی جلوگیری کند.
اما وقایع سال 2008 غرب را از خواب خرگوشی اقتصاد بیدار کرد و نشان داد که بحران اقتصادی مانند زلزله غیر قابل پیشبینی است. سیاستگذاران اقتصادی با سعی فراوان آن را پنهان کردند، به امید اینکه تقاضا و عرضه خود به خود تنظیم شود و بحران آشکار نگردد، اما گویا عمق بحران بیش از اینها بود.
دومینیک استراس کان، رئیس صندوق بینالمللی پول در ششمین نشست سالانة بوندسبانک آلمان در شهر برلین اعلام کرد که موج سوم بحران اقتصادی جهان در راه است. وی در این نشست تصریح کرد که اکثر کشورهای کمدرآمد از موج نخست و دوم بحران مالی و اقتصادی که در بخشهای مالی کشورهای پیشرفته آغاز شده بود، جان سالم به در بردند، اما موج سوم از طریق کاهش شدید مبادلات تجاری و به تبع آن، افزایش شدید نرخ بیکاری به این کشورها آسیب خواهد رساند و متأسفانه این همان چیزی است که کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
صندوق بینالمللی پول قبلاً گفته بود که اقتصاد جهان بدترین دورة بحران مالی و اقتصادی را پشت سر گذاشته، اما اکنون تأکید میکند که روند بهبود بسیار ضعیف و شکننده است.
از سویی دیگر، خطر افزایش بیکاری هم این روند را تهدید میکند. علاوه بر افزایش بیکاری، رشد نرخ تورم نیز به روند بهبود اوضاع اقتصادی جهان آسیب میرساند. استراس کان روز جمعه، چهارم سپتامبر، در آلمان گفت: با توجه به شکنندگی روند کنونی بهبود، خطرات متعددی همچنان اقتصاد جهان را تهدید میکند. افزایش بیکاری و کاهش اشتغال تهدید بزرگی برای اقتصاد جهانی است. افزایش تعداد بیکاران هزینههای اقتصادی زیادی را بر جهان تحمیل میکند. این هزینهها شامل کاهش مصرف بخش خصوصی و افت شدید تولید جهانی خواهد بود. البته تبعات اجتماعی افزایش بیکاری بهمراتب دردناکتر خواهد بود.
استراس کان در سخنرانی اخیر خود در خصوص بحران مالی و اقتصادی، به منبع جدید رشد اقتصادی در جهان اشاره کرد و تقاضای بخش خصوصی را بهعنوان کلید خروج از این بحران معرفی نمود. او همچنین خاطرنشان کرد که اتخاذ زودهنگام استراتژی خروج از بحران روند رونق را بهطور کامل نابود میسازد.
استراس کان در ادامه افزود: من نگران ریسکهایی هستم که ثبات بخش مالی را تهدید میکند. اصلاحات قوانین میتواند نقش و جایگاه مهمی در برقراری ثبات نظام مالی جهان داشته باشد. یکی از درسهای عبرتی که از بحران مالی و اقتصادی جهان گرفته شد، ضرورت اصلاح قوانین مربوط به نظارت بر فعالیت بانکها و مؤسسات مالی بزرگ دنیا است. البته اتخاذ تدابیر بازدارنده برای جلوگیری از تکرار چنین بحرانی کاملاً لازم و ضروری است. |