چکیده: تغییرات شدید زیست محیطی در دهه¬های اخیر مانند گرم شدن کره زمین، وارونگی شدید الگوهای آب و هوایی، تخریب لایه ازن، بارش باران¬های اسیدی و آلودگی آب، هوا و خاک از یک طرف و افزایش جمعیت و رشد اقتصادی سریع برخی از کشورها مانند چین و هند که باعث کاهش شدید منابع انرژی در دنیا شده است از طرف دیگر، موجب نگرانی و توجه فزاینده دولت¬ها و عموم مردم به مسائل زیست محیطی گردیده است. امروزه تضمین توسعه پایدار هر کشور منوط به حفظ و استفاده بهینه از منابع محدود و غیر قابل جایگزین در آن کشور شده است و اقدامات گوناگونی برای مواجهه با این مسئله توسط دولت¬ها انجام گرفته است که از جمله آنها اعمال قوانین و اصول سبز مانند استفاده از مواد خام سازگار با محیط زیست در مراکز تولیدی و صنعتی، کاهش استفاده از منابع انرژی فسیلی و نفتی، بازیابی کاغذها و استفاده مجدد ضایعات بر شرکت¬ها و سازمان¬های بخش دولتی و خصوصی است. تسری مقررات دولتی جهت اخذ استانداردهای زیست محیطی و تقاضای رو به رشد مصرف کنندگان برای عرضه محصولات سبز به زنجیره تامین که تمام فعالیت¬های مرتبط با جریان کالا از مرحله ماده خام تا تحویل کالا به مصرف کنندگان نهایی، به انضمام جریان اطلاعات در سرتاسر زنجیره را در بر می¬گیرد، موجب ظهور مفهوم جدید "مدیریت زنجیره تامین سبز" یا GSCM در سال¬های اخیر شده است که در برگیرنده مراحل چرخه عمر محصول از طراحی تا بازیافت است. اتخاذ استراتژی سرمایه¬گذاری در زمینه بهبود عملکرد زیست محیطی زنجیره تامین مزایا و منافع زیادی را مانند صرفه¬جویی در منابع انرژی، کاهش آلاینده¬ها، حذف یا کاهش ضایعات، ایجاد ارزش برای مشتریان و نهایتا ارتقا بهره¬وری را برای شرکت¬ها و سازمان¬های نه تنها تولیدی بلکه آموزشی و خدماتی را به همراه خواهد داشت. هدف از این نوشتار بررسی اثر سبز بودن یا سازگاری با محیط زیست بودن بر مدیریت زنجیره تامین است زیرا تصمیم¬گیری درباره مسائل زیست محیطی در زنجیره تامین تصمیمات متعددی همچون: نحوه حمل و نقل، منبع یابی، انتخاب از بین تامین کنندگان و ... را متاثر خواهد ساخت. این مقاله با بیان اهمیت GSCM برای سازمان¬ها و شرکت¬ها آغاز می¬شود سپس به بررسی فاکتورهای تاثیر گذار بر شرکت¬ها یا محرک¬های انطباق و پذیرش GSCM پرداخته می¬شود این محرک¬ها می-توانند به ابعاد مختلف بازار- دولت- صنعت – رقبا و خود سازمان¬ها دسته¬بندی شوند و در آخر به بحث استقرار GSCM نیز اشاره می¬شود و مثال¬هایی از کاربرد GSCM برای روشن¬تر شدن موضوع بیان می¬گردد. |