درناز امان

بابک سعیدی، مدیریت شرکت شیشه‌نشکن سایپا را برعهده دارد. دوستانش وی را جوانی فعال و عملگرا می‌شناسند. زمینة فعالیت این شرکت، تولید انواع شیشه‌های دوجدارة ساختمانی، تولید انواع شیشه‌های طلقی و لمینیت خودرو و تولید انواع شیشه‌های نشکن و ضد گلوله است.
بالاخره با مهندس سعیدی به گفت‌وگو نشستیم. وی پیش از انتقال به این واحد در سمت‌های مختلفی مشغول به کار بوده که از جمله می‌توان اشاره داشت به: سمت‌های اجرایی و مشاوره‌ای متعدد در شهرداری تهران، مدیرکل بازرسی و ارزیابی سازمان منطقه آزاد کیش و مشاور و مدیرکل حوزة مدیرعامل این سازمان، عضو هیأت‌رئیسة فدراسیون اسکواش جمهوری اسلامی ایران، مدیر بازرسی گروه سایپا، عضو کمیتة انضباطی سایپا، عضو موظف شیشه‌نشکن سایپا و قائم‌مقام این شرکت، عضو غیر موظف مالیبل سایپا و عضو کمیتة اقلام زائد سایپا ... وی دارای مدرک کارشناسی مهندسی نرم‌افزار است.

 ابتدا از فعالیت‌ها و سابقة شرکت شیشه‌‌نشکن سایپا بگویید.
این شرکت در سال 1353 تأسیس شد. فعالیت این شرکت در زمینة تولید انواع شیشه‌های دوجدارة ساختمانی، انواع شیشه‌های طلقی و لمینت اتومبیل و انواع شیشه‌های نشکن و ضد گلوله است. این شرکت دارای مدرن‌ترین و کامل‌ترین خط اتوماتیک تولید شیشة دوجداره در ایران با ظرفیت 600 هزار قطعه در سال است.
این خط مجهز به دستگاه تزریق پلی‌سولفاید تمام‌اتوماتیک و خم‌کن اسپیسر اتوماتیک است و توانایی تولید شیشه‌های stepunit دوطرفه و چهارطرفه را ‌دارد. همچنین سایپاشیشه تنها دارندة کورة نشکن تخت glassrobots در خاورمیانه جهت سکوریت نمودن انواع شیشه‌های فلوت ساده و رنگی، رفلکس، LOW-E و دیگر شیشه‌های روکش‌دار خاص با بهترین یکنواختی سطح است.
مدتی است شیشه‌نشکن در راستای طرح توسعة زیست‌محیطی از بافت شهری خارج شد و به این شهرک انتقال یافت. در ابتدای ورود به شهرک با مشکلات عمدة درون‌سازمانی مواجه بودیم که یکی از آن‌ها تمدید ISO و نداشتن کارت بازرگانی بود. به‌دلیل نداشتن کارت بازرگانی همة خریدهایمان را از طریق واسطه انجام می‌دادیم. در کنار این موضوع نقدینگی کم‌شرکت هم باری مضاعف بر دیگر مشکلاتمان بود، اما پس از مدتی و با تلاش همکارانمان گواهی‌نامه‌های TS، ISO و کارت بازرگانی گرفتیم.
به‌مرور زمان تولید شرکت از 250 الی 500 شیشه به 1080 شیشه در اواخر سال 1387 رسید و MRP خودروهای ما در سه ماه سوم سال 1387 از 34102 به 48986 رسید. همین پیش‌رفت باعث اعتماد مجدد سازه‌گستر به شرکت ما شد و MRP 200 هزارتایی خودروی پراید را در آغاز سال 1388 برای شیشه‌نشکن سایپا تأیید کرد. این سیر صعودی در حوزة MRP طلقی هم به‌طور محسوسی قابل مشاهده بود، چنانچه MRP طلقی شرکت در سه ماه اول 1387 از 19144 قطعه به 45791 در سه ماه اول 1388 رسید و این یعنی 239 درصد افزایش. کم‌کم تنوع‌پذیری ما در سیستم بالا رفت. با امضای قراردادهایی در زمینة پراید، شیشة زامیاد (ست) که حدود 70 درصد آن هم‌اکنون در اختیار ما است و ماشین‌های سنگین سایپادیزل، فعالیت شرکت بیشتر از گذشته شد. به‌دنبال افزایش فعالیت و نیاز به کاهش هزینه‌های اضافی، شرکت از دو شیفت به سه شفیت 8 ساعته تغییر کار داد و ساعت اضافه‌کاری از 19837 ساعت در بهمن 1387 به 8976 ساعت در اردیبهشت 1388 رسید.
 هم‌اکنون رقبای عمدة شما کدام شرکت‌ها هستند؟
در گروه سایپا شرکت دیگری به نام سایپاشیشه وجود دارد که میزانی از بار تولیدات سایپا در زمینة شیشه را انجام می‌دهد. در حقیقت سایپاشیشه طرح توسعة شیشه‌نشکن سایپا بوده که بعداً این دو از هم منفک شده‌اند و فعالیت سایپاشیشه در زمینة شیشه‌های خودرویی ادامه یافته است.
در سال‌های 1384 و 1385 شیشه‌نشکن سایپا را موظف کردند که از تولید شیشة خودرویی خارج شود و به تولید شیشة مسکونی و ساختمانی روی آورد، اما پس از مدتی به این نتیجه رسیدند که این شرکت با توجه به پتانسیل و توانمندی و نیز وجود تجهیزات و نیروی کار ماهر صرفاً نمی‌تواند به تولید شیشه‌های ساختمانی یا شیشه‌های خودرویی اکتفا نماید. بنابر این یک روند ترکیبی مبنای کار این شرکت قرار گرفت.
در خارج از گروه، شرکت‌های دیگری هم هستند. مثلاً ایران‌خودرو شرکت سازندة مخصوص خودش را دارد و مازادش را از حوزه‌های دیگر تأمین می‌کند. همچنین شیشة گیلان یا میرال تأمین‌کنندة شیشه خودرویی هستند. حال با توجه به تجهیزات پیشرفته و تولید بالا و نیز افزایش کیفیت و تحویل بموقع در حوزة ساختمانی شیشة ‌نشکن نسبت به دیگر رقبا متمایز کرده است.
 شما در خصوص شیشه‌های ضد گلولة نشکن و سکوریت فعالیت دارید. خواهان این تولیدات کجا است؟
در حال حاضر درخواستی برای شیشه‌های ضد گلوله نداریم، اما در حوزة شیشة نشکن و سکوریت دستگاه پیش‌رفته‌ای داریم که می‌تواند یک میلیون قطعه را در سال سکوریت کند که متأسفانه به‌دلیل این‌که در مورد بازارش تحقیقات درستی انجام نشده بود، در هفته بیش از 2 روز کار نمی‌کند. این زیاد جالب نیست، زیرا در آخر سال و در شرح عملکرد باید پاسخگوی کم‌کاری دستگاه باشیم.
اولین برنامة‌ ما در حوزة استراتژیک فعالیت بالا در تولید شیشة دوجداره و نشکن است که امیدوارم با وحدت همکاران گام‌های مؤثری را در این حوزه برداریم. در حال حاضر برنامه‌هایی در دست اقدام است که بتوانیم از حداکثر ظرفیت دستگاه استفاده نماییم.
 وضعیت صنعت شیشه در ایران چگونه است؟
صنعت شیشه در ایران همان‌طور که از اسمش پیدا است، صنعتی ظریف و نرم است. در این صنعت حاشیة سود کم است و ضایعات بالا. کل این صنعت با حاشیه‌هایی روبه‌رو است. مثلاً می‌توان از مشکلات واردات مواد اولیه، کیفیت، صادرات و تحریم‌های موجود و نیز ضایعات بالا و عمر دستگاه‌ها و لزوم به‌روزرسانی آن‌ها و در نهایت بهره‌وری مورد نظر نیروی انسانی نام برد.
 برای کاهش ضایعات چه تدابیری اندیشیده‌اید؟
در خصوص کاهش ضایعات که امر بسیار مهمی است، با همکاران مشورت کردیم تا اصلاحاتی را در خصوص کیفیت و کمیت فراورده‌های تأمین، تولید و توزیع شیشه صورت گیرد تا ضایعات کمتری ایجاد شود.
همچنین وقتی دقت اپراتورها در برش‌ها و سنگ‌زنی‌ها و بسته‌بندی‌ها در چینش بالا برود، ضایعات کمتر می‌شود. ما اخیراً کمیتة ضایعات را تشکیل داده‌ایم و سیستم تشویق‌کننده‌ای هم ایجاد کرده‌ایم تا اگر واحدی توانست کاهش ضایعات داشته باشد، این مقدار کاهش را نقداً به‌ حساب اپراتور پرداخت کنیم. این یک سیستم حمایتی و تشویقی است.
 آیا در حوزة خرید شیشه استاندارد خاصی را باید در نظر گرفت؟
خرید شیشه‌های دوجداره فعلاً هیچ استانداری ندارد. مثلاً گاهی خریداران شیشه‌های ساختمانی تفاوتی بین شرکتی با تجهیزات کامل و یک تولیدی زیرپله‌ای قائل نیستند و تنها به‌دنبال جنس ارزان هستند. الان استاندارد دوجدارة ما تشویقی است نه اجباری و هیچ اجباری وجود ندارد که برج‌سازها از آن تبعیت کنند.
یعنی اگر کسی این استاندارد را داشته باشد تشویق می‌شود، اما اگر نداشته باشد مهم نیست. همان‌طور هم که همه می‌دانند در ساخت‌و‌سازهای کلان عمدتاً به‌دنبال کاهش هزینه‌ها هستند و نه جنس باکیفیت و استاندارد. پس شما زمانی می‌توانید آیندة شیشه را بپرسید که ملاک‌ها از پایه درست باشند.
تا زمانی که این بازار رقابتی استاندارد نیست، شرکت‌هایی مثل ما همچنان پس‌رفت دارند، زیرا تأمین مواد ما و در نتیجه هزینه‌های شرکت ما به‌خاطر سرمایه‌گذاری میلیاردی بالا است و عملاً هزینه‌های استهلاک به‌طور مستمر اجازة رقابت تنگاتنگ را نمی‌دهد.
وقتی شیشة شرکت شیشه‌نشکن با گارانتی، متری 20 هزار تومان و شیشة زیرپله‌ای متری 15 هزار تومان است، وضعیت از این بهتر نمی‌شود، چون خرید در حجم بالا برای ‌سازندة کلان بصرفه نیست. از دید من سازندة کلان با استفاده از شیشه‌های بی‌کیفیت و غیر استاندارد مجبور به تعویض چندبارة آن‌ها خواهد شد که در نهایت قیمت پرداختی را غیر مستقیم بالا می‌برد.
 چند درصد بازار در دست شیشه‌نشکن سایپا است؟
درصد بازار را در حوزة ساختمانی دقیقاً نمی‌شود معلوم کرد. زمانی این کار شدنی است که منابع تولید مشخص باشند، اما الان منابع تولید معلوم نیست، زیرا کارگاه‌های خصوصی با هزینه‌هایی معادل 200 تا 300 میلیون تومان راه می‌افتد و من نمی‌توانم سهم بازار را تعیین کنم. در کل 4 یا 5 شرکت اصلی در کشور هست که شیشه‌نشکن سایپا و ونوس، دو شرکت اصلی آن هستند.
 حجم سرمایة شیشه‌نشکن چقدر است؟
حجم سرمایة ‌اولیة‌ ما 750 میلیون تومان بود که با لطف و توفیق الهی و همکاری هیأت‌مدیره به 5/19 میلیارد تومان افزایش پیدا کرد.
 بحران مالی جهانی تا چه حد بر صنعت خودرو‌سازی و در نتیجه شرکت‌های تابع گروه سایپا و از جمله شرکت شما تأثیر گذاشته است؟
در شش ماه اول 1387 در بازار جهانی نوسان‌هایی داشتیم که به افزایش یک‌‌بارة قیمت اولیه انجامید. قاعدتاً تولید با مشکلاتی مواجه شد، زیرا شرکت برنامه‌های بودجه‌ای خود را قبل از سال بررسی کرده و حداکثر بعد از سال تصویب نموده بود و همین امر نوساناتی را در بودجة شرکت ایجاد نمود.
در شش ماه دوم سال 1387 وضعیت برگشت و نوسان‌ها مسیر نزولی طی کرد و مواد اولیه ارزان شد و خیلی از تولیدکنندگان به علت تهیة مواد در شش ماه اول سال ضرر کردند.
ما به علت عدم نقدینگی که داشتیم، به غیر از مواد لازم برای شیشة دوجداره چیزی را پیش‌خرید نکردیم. در حوزة طلقی نیز چون شرکت کارت بازرگانی نداشت و مجبور به خرید از واسطه بود، افزایش کاذب در قیمت مواد اولیه به چشم می‌خورد، زیرا ما به‌علت عدم وجود نقدینگی و کارت بازرگانی نمی‌توانستیم مواد را به‌طور مستقیم دریافت کنیم. پس در زمانی که قیمت‌ها پایین بود فرقی به حال ما نمی‌کرد، چون ما از واسطه خرید می‌کردیم.
 با مرکز تحقیقات و نوآوری سایپا به چه میزان تعامل دارید؟
 ما عمدتاً در حوزة فعالیت و نوآوری آن‌قدر که شرکت‌های خودروساز با آن‌ها در ارتباط هستند، رابطه نداریم. البته در موارد خاص و مثلاً زمانی که به فیکسچر تعیین‌کنندة استاندارد محصول نیاز داشته باشیم، یکی از شرکت‌های مرجع ما مؤسسه تحقیقات و نوآوری است.
 تولید روزانة شما چقدر است و قابلیت جذب تولید چند هزار قطعه در سال را دارید؟
تولید روزانة ما بین 1300 تا 1500 شیشة خودروی است. در شیشة دوجداره قابلیت 600 هزار قطعه در سال را داریم و در زمینة شیشة تخت 1 میلیون قطعه در سال، اما میزان توانایی جذب این مقدار تولید به مواد گوناگون مرتبط است و ما امیدواریم که با برنامه‌های تعریف شده به نقطة اوج برسیم.
 برای ماندن در بازار رقابت چه باید کرد؟
ماندن در بازار رقابت برای ما یعنی کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری. اگر بخواهیم در بازار بمانیم، باید از هزینه‌ها بکاهیم. این کاهش در هزینه‌های ثابت کمتر اتفاق می‌افتد، اما در هزینه‌های متغیر چرا. ما می‌توانیم در مواد اولیه کاهش هزینه داشته باشیم.
هم‌اکنون نیز تلاش ما این است که در تأمین مواد اولیه بدون واسطه وارد شویم و هزینه‌ها را تا حدی کم کنیم، اما از ابتدای سال 1388 توانستیم با افزایش بهره‌وری، کمک‌های نقدی را هم ‌روزانه بپردازیم تا همکارانمان دغدغه‌ای از بابت تأمین مالی نداشته و تمامی هم�' و غم�' خود را در جهت بهبود روند تولید صرف نمایند.
برای ارتقا و همچنین برای رفع ایرادات و مشکلات موجود در شرکت، از تمام دست‌‌اندرکاران این حوزه خواستیم تا ما را کمک کنند و اولین قدم در این حوزه، توسعة تعالی بود که اوایل سال گذشته انجام شد. امسال نیز خالصانه از دوستان درخواست کردیم که قبل از ارزیابی، راهکارهایی را در اختیار ما قراردهند تا در بحث کیفیت و کمیت به نقطة قابل قبولی برسیم.
برنامة بعدی ما در جهت ماندن در بازار رقابتی، ارتقای درجة شرکت است. درجة شرکت، در حال حاضر 4 است و باید تلاش کنیم با توجه به تولیدات و بحث کیفی خط تولید و سه‌شیفته شدن تولید و پتانسیل‌هامان با کمک دوستان در حوزه اقتصادی سایپا بتوانیم درجة شرکت را ارتقا دهیم و به 3 برسانیم.
در زمینة تولید شیشه در گروه خودروسازی سایپا، دو شرکت شیشه‌نشکن و سایپاشیشه در حال فعالیت هستند که عمدتاً این دو در بازار رقابتی یکدیگر به‌طور خواسته یا ناخواسته وارد می‌شوند. لذا راهکاری را پیشنهاد داده‌ام که بتوان از ظرفیت و پتانسیل هر دو شرکت به‌‌خوبی استفاده کرد. اگر این دو شرکت همکاری نزدیک داشته باشند مطمئناً در مواقع بروز مشکل، کار یکدیگر را پوشش می‌دهند.
اصول کار ما باید برادری باشد و نه رقابت. امیدوارم که این مسأله به‌صورت یک برنامة دوستانه تحت عنوان یکی شدن تولیدکنندهای شیشه در گروه مطرح و حل شود. در آخر امیدوارم که شیشه‌نشکن سایپا به دوران تعالی و اقتدار خود برگردد.