گفت: این میزان سرمایه‌گذاری باعث کشف بیش از 500 میلیون تن ذخایر معدنی مس و رشد 28 درصدی تولید این محصول طی سه سال اخیر شده است.
استخراج و تولید مس به عنوان یک ماده معدنی استراتژیک از اهمیت بالایی برای کشورهای صنعتی برخوردار است. از همین رو دولتهای مختلف سعی در افزایش تولید مس و محصولات آن به منظور ارتقاء سطح فناوری و بهبود شرایط صنعتی خود داشته اند و در همین جهت طی سالهای گذشته در کشور اقداماتی صورت گرفته است. مصاحبه خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس را با محمدهادی اردبیلی، مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران در مورد وضعیت تولید مس در کشور می خوانید:
فارس: وضعیت تولید شرکت مس ایران در دولت نهم و در مقایسه با دولت قبل چگونه بوده است؟
طی سال‌های 82 تا 84، میزان تولید کنسانتره مس یک میلیون و 383 هزار و 34 تن بود که در سال‌های 85 تا 87 این میزان تولید با افزایش 71 درصدی به 2 میلیون و 362 هزار و 533 تن رسیده است.
همچنین میزان تولید کنسانتره مولیبدن در سال‌های 82 تا 84 برابر با 12 هزار و 205 تن بود که این رقم در سال‌های 85 تا 87 با 56 درصد افزایش، به 19 هزار و 22 تن رسیده است.
تولید مس آندی نیز در سال‌های 82 تا 84 معادل 580 هزار و 656 تن بود که این میزان در سال‌های 85 تا 87، با افزایش 28 درصدی به 742 هزار و 610 تن رسید. همچنین مس کاتدی تولید شده در سال‌های 82 تا 84 معادل 476 هزار و 166 تن بود که تولید این محصول از ابتدای سال‌ 85 تا پایان بهمن 87 با 28 درصد افزایش به 609 هزار و 802 تن رسید.
فارس: شاخص‌ترین فعالیت‌های انجام شده صنعت مس در دولت نهم چیست؟
شاخص‌ترین فعالیت شرکت، اجرای اصل 44 قانون اساسی و ورود به بورس اوراق بهادار است. در بخش توسعه، راه‌اندازی و بهره‌برداری از طرح‌های تغلیظ مس سونگون در سال 85 و کارخانه اسید سولفوریک در سال 86 و انجام مطالعات طرح‌های توسعه و سایر اقدامات مربوطه در این شرکت صورت گرفته است.
با توجه به شرایط کارخانه مس سرچشمه و مستهلک شدن ماشین‌آلات پس از 30 سال بهره‌برداری، طرح بازسازی و نوسازی مجتمع مس سرچشمه از ضروریات بود که تعریف و در حال اجرا است.
همچنین توسعه فعالیت‌های اکتشافی نسبت به مدت مشابه 11 برابر افزایش داشته است.
در بخش تولید نیز میزان تولید مس کاتدی در سال 87 نسبت به سال 83، افزایشی برابر با 31 درصد مشاهده می‌شود.
فارس: طرح‌های توسعه شرکت مس در دوره مذکور چه بوده است؟
از ابتدای دولت نهم، شرکت ملی صنایع مس ایران پس از اخذ مجوزهای لازم از سازمان برنامه‌ریزی و مدیریت سابق، اقدامات لازم را برای توسعه صنعت مس از ظرفیت 280 هزار تن مس کاتدی به 480 هزار تن با اجرای طرح‌هایی به شرح زیر برنامه‌ریزی کرده که شامل احداث کارخانه تغلیظ سرچشمه فاز 2 با ظرفیت سالانه تولید کنسانتره مس به میزان 200 هزار تن، احداث کارخانه تغلیظ سونگون فاز 2 با ظرفیت سالانه تولید کنسانتره مس به میزان 150 هزار تن، تجهیز معدن و احداث کارخانه تغلیظ علی‌آباد یزد با ظرفیت سالانه تولید 43 هزار تن کنسانتره مس بود. همچنین احداث کارخانه توسعه ذوب خاتون‌آباد با افزایش ظرفیت سالانه تولید آند از 80 هزار تن به 200 هزار تن، احداث کارخانه ذوب سونگون با ظرفیت تولید 100 هزار تن آند در سال و قابل توسعه تا 200 هزار تن، احداث کارخانه پالایشگاه خاتون‌آباد با ظرفیت سالانه تولید کاتد به میزان 100 هزار تن و همچنین احداث کارخانه پالایشگاه سونگون با ظرفیت سالانه تولید کاتد به میزان 100 هزار تن از دیگر فعالیت‌های انجام شده شرکت مس ایران در دولت نهم بوده است. همچنین احداث کارخانه اسید سولفوریک سونگون با ظرفیت 350 هزار تن در سال، احداث کارخانه اسید سولفوریک خاتون‌آباد با ظرفیت 750 هزار تن در سال، احداث نیروگاه 500 مگاواتی تولید برق در سرچشمه، اجرای طرح لیچینگ میدوک با ظرفیت 5 هزار تن مس کاتدی در سال، احداث کارخانه مولیبدن سونگون با ظرفیت تولید 10 تن کنسانتره مولیبدن در روز و همچنین تجهیز معدن و احداث کارخانه تغلیظ چهل کوره زاهدان با ظرفیت 7/16 هزار تن کنسانتره مس در سال، از دیگر اقدامات انجام شده در دوره مذکور است.
تمام طرح‌های مذکور طبق برنامه تا پایان سال 91 به تدریج به بهره‌برداری خواهد رسید. قراردادهای EPC طرح‌های تغلیظ در سرچشمه و سونگون به پیمانکاران برنده مناقصه جهت آغاز عملیات اجرایی ابلاغ شده است. این طرح‌ها با سرمایه‌گذاری بالغ بر 300 میلیارد تومان تا پایان سال 90 به بهره‌برداری خواهد رسید و با راه‌اندازی این دو طرح، 350 هزار تن به کنسانتره تولیدی فعلی اضافه خواهد شد. طرح لیچینگ میدوک در پایان سال 89 به بهره‌برداری خواهد رسید و 5 هزار تن به میزان کاتد تولیدی فعلی خواهد افزود که در حال حاضر عملیات اجرایی این طرح آغاز شده است. همچنین با راه‌اندازی طرح مولیبدن سونگون در سال 89 به میزان 3 هزار و 200 تن به تولید مولیبدن اضافه خواهد شد.
درخصوص سایر طرح‌های توسعه نیز مطالعات پایه در سال آینده به پایان خواهد رسید و مرحله انجام مناقصه EPC و عملیات اجرایی آن در سال 88 انجام خواهد شد.
برآورد سرمایه‌گذاری کل طرح‌های توسعه 2500 میلیارد تومان است. علاوه بر انجام طرح‌های توسعه، طرح‌های بازسازی و نوسازی در مجتمع مس سرچشمه که قدمتی 30 ساله دارد، از سال جاری اقداماتی به منظور افزایش میزان تولید و به‌روز کردن تکنولوژی انجام شده و پیش‌بینی می‌شود با سرمایه‌گذاری انجام شده (حدود 750 میلیون یورو) این طرح در سال 1390 به پایان برسد. با اجرای طرح‌های توسعه ذوب‌ و بازسازی و نوسازی حداقل 300 هزار تن به میزان تولید فعلی آند و 200 هزار تن به تولید کاتد افزوده خواهد شد.
یکی از مهمترین فعالیت‌های شرکت مس، تولید فعالیت‌های اکتشافی به منظور دستیابی به میزان ذخایر معدنی بیشتر است.
مقایسه عملکرد اکتشافات شرکت ملی صنایع مس ایران در دولت نهم با مدت مشابه در دولت قبلی نشان می‌دهد که میانگین هزینه‌های انجام شده سالانه، در سال‌های 82 تا 84 معادل 9 میلیارد و 951 میلیون ریال بوده که این رقم در سال‌های 85 تا 87 سالانه به 108 میلیارد و 679 میلیون ریال افزایش یافته است که نشان می‌دهد، بودجه اختصاص یافته برای مطالعات اکتشافی در دولت نهم به‌طور متوسط بیش از 10 برابر دولت قبل بوده است که این میزان سرمایه‌گذاری منجر به کشف و نهایی‌سازی ذخایر معدنی مس علی‌آباد با ذخیره زمین‌شناسی 67 میلیون تن (با عیار حد 20/0 درصد)، معدن مس نوچون با ذخیره زمین‌شناسی 242 میلیون تن (با عیار حد 25/0 درصد)، معدن مس چاه فیروزه با ذخیره زمین‌شناسی 132 میلیون تن (با عیار 24/0 درصد)، معدن مس چهل کوره با ذخیره زمین‌شناسی 9 میلیون تن (با عیار متوسط 05/1 درصد) و همچنین معدن مس ایجو با ذخیره مس زمین‌شناسی 50 میلیون تن (با عیار حد 20/0 درصد) شده است.
در واقع، در مدت مذکور، 500 میلیون تن ذخایر مس کشف شده است. علاوه بر این، معدن مس مسجد داغی واقع در استان آذربایجان‌شرقی و مس درآلو در استان کرمان در حال نهایی‌سازی است که نتایج آن متعاقبا اعلام خواهد شد.
فارس: عملکرد شرکت ملی مس در سال جاری چگونه بوده است؟
در سال 1387 در بخش توسعه، مطالعات پایه طرح‌های توسعه طرح تغلیظ سرچشمه، تغلیظ سونگون، لیچینگ میدوک، مولیبدن سونگون و پالایشگاه‌های خاتون‌آباد و سونگون به پایان رسیده است و در چهار طرح اول ذکر شده، مناقصه EPC برگزار و پیمانکاران مناقصه انتخاب و عملیات اجرایی طرح‌ها آغاز شده است. در طرح‌های بازسازی و نوسازی در مجتمع سرچشمه نیز با اولویت‌بندی مورد نیاز در اکثر طرح‌ها، مناقصه EPC و قراردادهای منعقد و در حال اجرا است.
درخصوص تولید نیز طبق برنامه پیش‌بینی میزان تولید مس کاتد امسال به 210 هزار تن خواهد رسید.
فارس: برنامه‌های سال آینده شرکت ملی مس را توضیح دهید؟
در سال 1388 در بخش توسعه علاوه بر ادامه عملیات اجرایی چهار طرح کارخانه‌های تغلیظ سرچشمه، تغلیظ سونگون، مولیبدن سونگون و لیچینگ میدوک، مطالعات طرح‌های ذوب سونگون، ذوب خاتون‌آباد، ذوب سرچشمه، اسید خاتون‌آباد، اسید سونگون، معدن علی‌آباد یزد، نیروگاه 500 مگاواتی در سرچشمه انجام و قراردادهای EPC منعقد و عملیات اجرایی آن آغاز خواهد شد و پیش‌بینی می‌شود در مجموع حدود 800 میلیارد تومان در طرح‌های توسعه در این سال هزینه شود.
در بخش تولید نیز پیش‌بینی تولید 230 هزار تن مس کاتدی مصوب شده است که با اجرای آن، تولید نسبت به سال 87 به میزان 12 درصد و نسبت به سال 83 به میزان 50 درصد اضافه خواهد شد.
فارس: در مورد وضعیت صادرات شرکت ملی مس در دو دولت اخیر توضیح دهید؟
طی سال‌های 81 تا 84، ارزش صادرات این شرکت به ترتیب 84 میلیون دلار، 116 میلیون دلار، 189 میلیون دلار و 547 میلیون دلار بوده است که این میزان صادرات در سال‌های 85، 86 و نیمه اول 87 به ترتیب، یک میلیارد و 62 میلیون دلار، 850 میلیون دلار و 586 میلیون دلار بوده است.
در واقع، دستیابی شرکت در سال 85 به صادرات بیش از یک میلیارد دلاری به‌عنوان صادرکننده نمونه کشور و برای نخستین‌بار صادرات غیرنفتی و پتروشیمی در کشور بالغ بر یک میلیارد و 62 میلیون دلار توسط امور فروش شرکت ملی صنایع مس ایران به‌دست آمد و بدین ترتیب، این شرکت به باشگاه صادرکنندگان میلیارد دلاری جهان پیوست.
همچنین صادرات سال 85 بیش از مجموع صادرات 10 سال گذشته آن (73 تا 83) در مجموع 892 میلیون دلار صادرات انجام شده است که توفیق بزرگی در صادرات غیرنفتی محسوب می‌شود که این روند کماکان ادامه دارد.
همچنین در نیمه دوم سال 87، برای نخستین‌بار در طول تاریخ 30 سال گذشته شرکت ملی صنایع مس ایران، قرارداد فروش مستقیم، 140 هزار تن کنسانتره مس با شرکت (Hindalco (End user که یکی از بزرگترین کارخانه‌های ذوب مس در کشور هند است، منعقد شد که با حذف یا محدود کردن شرکت‌های واسطه، فواید بسیاری نصیب شرکت ملی صنایع مس ایران شد.
از اتفاقات خوب دیگر، حذف تدریجی واردات کنسانتره مس از حدود 150 هزار تن در سال 84 به صفر در سال 87 بود. در واقع تناژ کنسانتره خریداری شده از خارج در سال‌های 84، 85، 86 و 87 به ترتیب حدود 160 هزار تن، 61 هزار تن، 60 هزار تن و صفر شد که در نتیجه آن از خروج مقادیر قابل‌توجهی ارز از کشور جلوگیری به عمل آمده است.