سران چهار کشور عضو اتحادیه اروپا و ترکیه روز دوشنبه نشست مهم امضای قرار داد احداث خط لوله نابوکو را که وابستگی اروپا به گاز روسیه را کاهش خواهد داد اغاز کردند.
این نشست در حالی برگزار شد که همچنان مسئله تامین گاز مورد نیاز این خط لوله وجود دارد.
رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه میزبانی این نشست را که با شرکت همتایان وی از اتریش، بلغارستان مجارستان و رومانی برگزار شده است به عهده دارد.
خط لوله سه هزار و سیصد و کیلومتری نابوکو که گاز منطقه اسیای مرکزی را به اروپای غربی منتقل خواهد کرد از خاک این کشور ها عبور می کند. پروژه احداث این خط لوله که مدتهاست که به علت نبود تعهد صادرکنندگان گاز به تاخیر افتاده است قراراست سال دو هزار و چهارده میلادی به بهره برداری برسد و هزینه احداث ان نیز ده میلیارد و نهصد میلیون دلار معادل هفت میلیارد و نهصد و میلیون یورو اعلام شده است. این خط لوله ظرفیت انتقال سالانه سی و یک میلیارد متر مکعب گاز را از دریای خزر به اتریش از طریق منطقه بالکان و ترکیه دارد و علاوه بر ان خاک روسیه را دور خواهد زد.
مسئولان ترکیه اعلام کردند خوزه مانوئل باروسو رییس کمیسیون اروپا، نوری المالکی نخست وزیر عراق و ریچارد مورنینگ استار فرستاده ویژه امریکا در امور انرژی اوراسیا در این نشست شرکت دارند که این امر نشان دهنده اهمیت پروژه این خط لوله است.
دو بانک اروپایی برای حمایت مالی از این طرح اعلام امادگی کرده اند با این حال تحلیلگران می گویند تضمین این هزینه باتوجه به بحران اقتصادی غرب و نیز مشخص نبودن کافی بودن منابع این خط لوله بسیار دشوار خواهد بود.
نجدت پامیر کارشناس انرژی ترکیه می گوید حتی اگر منابع مالی کافی تامین شود هنوز اجرای این خط لوله با دشواریهای فراوانی روبرو است.
جمهوری اذربایجان ماه گذشته پس از انکه توافقنامه صادارت گاز به روسیه را امضا کرد موجب نگرانی حامیان خط لوله نابوکو شد. نابوکو رقیب خط لوله استریم جنوبی روسیه است که گاز پروم روسیه و انی ایتالیا مجریان ان هستند و گاز روسیه را از خاک بلغارستان و از بستر دریای سیاه به غرب اروپا منتقل خواهد کرد.
به رغم اینکه این خط لوله به نظر می رسد تسلط روسیه را در بازار صادرات گاز به اروپا افزایش خواهد داد، مسکو را قادر می سازد خاک کشور اوکراین را دور بزند و گاز را به طور مستقیم به اروپا از طریق مسیری جایگزین که از کف دریای سیاه عبور می کند صادر کند.
به علاوه با توجه به اینکه هر دو خط لوله به منابع گازی حوزه دریای خزر و خاورمیانه وابسته خواهند بود، رقایب شدید میان تولید کنندگان گاز ایجاد شده است چراکه مسکو و اتحادیه اروپا هر دو تلاش خود را برای جلب منابع گازی مورد نیاز خط لوله های تحت حمایت خود افزایش داده اند.
دیگر مسئله پیش روی نابوکو تعویق های پیاپی امضای توافقنامه های ان است ، به طوریکه امضای این توافقنامه چندین بار به علت تمایل ترکیه برای استفاده از پانزده از گاز ترانزیتی این خط لوله برای مصرف داخلی این کشور به تعویق افتاده است.
خبرگزاریهای ترکیه روز یکشنبه گزارش دادند که انکارا در ازای پنجاه تا شصت درصد از سهم درامد مالیاتی این پروژه که سالانه حدود چهارصد و پنجاه میلیون یورو می شود از درخواست خود صرف نظر کند.
یک مسئول وزارت خارجه ترکیه روز دوشنبه گفت امضا این توافقنامه می تواند موجب تقویت اعتبار خط لوله نابوکو و تفکر جدی صادر کنندگان گاز درباره این خط لوله خواهد شد.
یک مسئول وزارت خارجه ترکیه که خواست نامش فاش نشود پیش از نشست گفته بود نمایندگانی از جمهوری اذربایجان، مصر، سوریه و ترکمنستان نیز قرار است در مراسم روز دوشنبه در انکارا حاضر باشند. وزارت خارجه ترکیه خط لوله نابوکو از جمله اولویت های اصلی خود توصیف و ابراز امیدواری کرده است این خط لوله موجب تقویت مناسبات انکارا و اتحادیه اروپا بشود.