این نگرش منفی و مأیوسکننده در مورد اقتصاد جهان میتواند پایههای خوشبینی نسبت به آغاز روند بهبود اقتصادی را متزلزل سازد.
تنها 4/5 درصد از این شرکتکنندگان اعتقاد به خط سیر اقتصاد جهانی در سال آینده به شکل v (رشد سریع پس از یک دورة ضعف) داشتند و اکثریت پاسخدهندگان (69 درصد) معتقد بودند که سیر اقتصاد جهان یا به شکل U (قبل از آغاز روند بهبود تدریجی رشد اقتصادی جهان تا مدتی در سطح پایین باقی خواهد ماند) و یا w (روند بهبود موقتی است و دوباره دچار ضعف میشود) پیش خواهد رفت.
با توجه به آنکه اقتصاد آمریکا برای دستیابی به رشد دائمی، نیازمند افزایش میزان مصرف است، آمار بهدست آمده نشاندهندة ناامیدی سرمایهگذاران در زمینة افزایش مصرف، بهخصوص در آمریکا است.
دیوید وو (از مدیران ارشد بارکلیز کپیتال) با تأکید بر رقم 60 درصدی سرمایهگذاران معتقد به اینکه رشد اخیر بازارهای سهام در واقع رونق یک بازار راکد است، بر این باور است که همچنان سرمایهگذاران بینالمللی بخش بزرگی از پول خود را در خارج از بازار نگهداشتهاند.
این آمار وضعیت اقتصادی آسیا را بهتر عنوان کرده است. 57/5 درصد پاسخدهندگان اعتقاد بر این داشتهاند که در 3 ماه آینده بازارهای نوظهور آسیایی عملکرد بهتری نسبت به بازارهای نوظهور آمریکای لاتین و اروپای شرقی خواهند داشت. در حال حاضر بسیاری از فعالان بازار معتقدند که مشوقهای اقتصادی کلان چین موجب افزایش رشد اقتصادی این کشور و منطقه خواهد شد.
امیدواری فعالان و معاملهگران بازارهای کالا موجب بهبود وضعیت اقتصادی خواهد شد و بهای نفت خام برنت دریای شمال را تا سطح 69 دلار 91 سنت بالا خواهد برد.
تحلیلگران دلایل افزایش بهای نفت و رشد شاخصهای سهام را افزایش خوشبینیها دربارة بهبود وضعیت اقتصادی جهان میدانند، اما افت ارزش دلار در برابر دیگر ارزهای معتبر و هجوم سرمایههای دلالی به بازارهای کالا نیز از جمله دلایل دیگر این امر بهشمار میروند. گزارش بانک گولدمن ساکس مبنیبر پیشبینی افزایش قیمت نفت خام تا پایان سال جاری و رسیدن آن به 85 دلار در هر بشکه را میتوان یکی از عوامل اصلی رشد قیمتها دانست.
آمریکا
رشد شاخص ها در اثر بی خانمانی
اعلام آمار افزایش فروش خانههای موجود در آمریکا تبدیل به برگ برندة دیگری برای سرمایهگذاران والاستریت شد و شاخصها را با رشد مواجه ساخت.
به گزاراش اتحادیة مشاوران املاک آمریکا، میزان فروش خانههای موجود در این کشور طی ماه آوریل 5/6 درصد افزایش یافته که این میزان بیشترین رکورد رشد ماهانة خود را در 7 سال گذشته تجربه کرده است. از سوی دیگر با اعلام دپارتمان کار آمریکا مبنیبر از دست رفتن 345 هزار فرصت شغلی در این کشور طی ماه می و افزایش 5/0 درصدی بیکاری در آمریکا و رسیدن آن به 4/9 درصد، شاخص دلار این کشور در برابر 6 ارز مطرح جهان روز جمعه (15 خرداد) 2/1 درصد رشد کرد و در نهایت 8/1 درصد رشد هفتگی را به ثبت رساند. این میزان از 12 آوریل تاکنون بیسابقه بوده است.
در این شرایط با تعطیلی بانک Lincolnwood در ایلینویز توسط مقامات فدرال، شمار بانکهای تعطیل شده در آمریکا طی سال جاری به 37 مورد رسید. خبر بیکاری در آمریکا نوسانهای زیادی را در والاستریت بههمراه داشت و تغییرات مکرری را در شاخصها بروز داد، اما با توجه به گزارشهای منتشر شده دربارة درآمد، تولید و ساختوساز، شاخص بازار آمریکا افزایش یافت. از میان این شاخصها بهخصوص شاخص S&P500 رشد قابل توجهی را تجربه کرد و با 3/2 درصد افزایش به 09/940 واحد رسید. سهام صنعتی پیشرو در این شاخص نیز مانند سهام بوئینگ و کاترپیلار 5/8 درصد افزایش یافت.
شاخص داوجونز هم 1/3 درصد افزایش یافت و به 13/8763 واحد رسید. این شاخص که از آغاز سال تا 9 مارس 25 درصد سقوط کرده بود، اکنون 2/0 درصد رشد نسبت به ابتدای سال نشان میدهد. شاخص سهام کانادا نیز بیشترین رشد ماهانه را در دهة گذشته شاهد بود که علت آن افزایش بهای بخش انرژی و تولیدکنندگان فلزات بود. شاخص برزیل نیز برای سومین ماه افزایش یافت که علت آن هم افزایش بهای فلزات بهعنوان مهمترین صنعت این کشور و در پی بهبود اقتصاد جهان بود.
اروپا
بازارهای بورس خندان
شاخص «DJSTOXX50» اروپا در پایان هفته روی عدد 2503 واحد متوقف شد که نسبت به ابتدای امسال 2/11 درصد افزایش داشت. این شاخص نسبت به هفتة مشابه پیش از آن 2/12 درصد افزایش داشت. شاخص FTSE 1OO انگلستان هم با 0/47 درصد افزایش نسبت به هفتة پیش و 0/10 درصدی نسبت به ابتدای سال جاری میلادی عدد 4438 واحد را در پروندة خود ثبت کرد.
شاخص CAC40 فرانسه نیز در طول هفتة پیش 1/87 درصد افزایش را تجربه کرد. همچنین نسبت به ابتدای سال، 3/76 درصد افزایش یافت تا روی عدد 3339 واحد متوقف شود. بهعلاوه شاخص بورس آلمان در قیاس با هفتة پیش از آن 2/76 درصد افزایش را تجربه کرد و به 5077 واحد رسید. بورس اسپانیا نیز شاهد افزایش یک درصدی شاخص خود نسبت به هفتة پیش از آن بود. این شاخص نسبت به ابتدای سال جاری میلادی 3/51 درصد رشد داشت. شاخص بورس ایتالیا با توقف بر روی عدد 20170 واحد نسبت به مدت مشابه پیش از آن 1/44 درصد افزایش یافت. افزایش 2/88 درصدی یک هفتهای هم نتیجة معاملات این هفتة بورس هلند بود.
آسیا
امیدوار به خروج از بحران
با نگاهی اجمالی به وضعیت اقتصادی آسیا میتوان به رشد اقتصادی این قاره و تأثیرات قابل توجه آن بر دیگر کشورها پی برد.
سخنان جورس سوروس ـ سرمایهگذار و کارشناس مشهور والاستریت ـ مبنی بر افزایش تأثیرات جهانی زودهنگام چین در زمینههای مختلف و بهخصوص در زمینههای اقتصادی میتواند دلیل محکم دیگری بر این گفته باشد. وی در سخنانش اعلام کرد که انزوای سیستم مالی چین از دیگر سیستمهای جهانی منجر به بهتر شدن ساختاریافتگی این نهاد نسبت به سیستم جهانی شد.
این سخنان در شرایطی گفته شده که صندوق بینالمللی پول با انتشار اوراق قرضه سعی در تأمین مبالغ کمک مالی به کشورهای آسیبدیده از بحران جهانی دارد و چین با اعلام خرید 50 میلیارد از این اوراق بهگونهای غیر مستقیم مهر تأییدی بر این مطالب میزند.
در این شرایط و بهدنبال اجرای طرحهای تحریک اقتصادی در کرة جنوبی، اقتصاد این کشور هم در فصل ابتدایی سال جاری توانست 1/0 درصد رشد کند. ناگفته نماند که تولیدات صنعتی ژاپن در ماه آوریل بیشترین افزایش را در 56 سال گذشته شاهد بود و در همین حال اقتصاد هزینه در 3 ماه نخست سال جاری بیش از حد پیشبینی اقتصاددانان رشد یافته است. همین موارد شواهدی برای پایان رکود اقتصادی بهشمار میرود.
از سوی دیگر کشور هند در شرایط متفاوتی به سر میبرد. کسری بودجة این کشور به بالاترین حد خود در 7 سال گذشته رسیده که علت آن را می توان افزایش هزینه از سوی دولت و در پی آن، خطر کاهش رتبة اعتباری این کشور دانست. در این شرایط شاخص نیکی 225 -بورس ژاپن- به عدد 9768 واحد رسید که نسبت به مدت مشابه پیش از آن، 2/58 درصد و نسبت به ابتدای سال جاری میلادی 11/67 درصد افزایش داشته است. شاخص بورس هنگکنگ نیز در هفتة پیش 2/80 درصد افزایش یافت و به عدد 18679 واحد رسید. این شاخص در مقیاس با ابتدای سال 2009 بیش از 29 درصد افزایش یافته است. افزایش 4/1 درصدی شاخص بورس استرالیا نیز نتیجة معاملات یکهفتهای سهامداران بود. شاخص این بورس نسبت به ابتدای سال، 6/69 واحد افزایش داشت و به عدد 3971 واحد رسید.
بازار انرژی
نفت خام بیشترین رشد ماهانه را در دهة گذشته شاهد بود که علت آن تضعیف دلار در برابر یورو و افزایش تقاضای خرید بود. عبدا... البراری، دبیر کل اوپک، در بیاناتش علت افزایش قیمت نفت را بروز نشانههایی از رشد جهانی اقتصاد دانست. اما با توجه به تمامی این موارد، قیمت نفت خام سبک در روز دوشنبه 18 خرداد در بازارهای کالایی با 80 سنت کاهش به 64/67 دلار رسید. قیمت گاز طبیعی نیز برای اولین بار در چهار روز گذشته به علت افزایش عرضه و کاهش تقاضای بخش صنعت کاهش یافت.
بازار کار
در 3 ماه نخست سال 2009، هند سومین تولیدکنندة بزرگ فولاد در جهان شناخته شد و از آمریکا و روسیه در این خصوص پیشی گرفت.
بر اساس برآوردهای انجمن فولاد جهان، تولید فولاد هند در ماههای ژانویه تا مارس امسال با 02/1 درصد افزایش، توانسته رقبای خود را کنار بزند و در ردة سوم جای گیرد. در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، هند توانسته تولید خود را به 13/17 میلیون تن افزایش دهد.
بر همین اساس چین و ژاپن موقعیت برتر خود را در تولید فولاد در این مدت همچنان حفظ کردهاند. چین با تولید حدود 126 میلیون تن فولاد در 3 ماه نخست سال 2009 مقام نخست و ژاپن با تولید 17/60 میلیون تن در همین مدت مقام دوم را از نظر تولید فولاد در جهان کسب کردهاند.
این درحالی است که هر دو کشور روسیه و آمریکا در 3 ماه آغازین سال 2009 شاهد کاهش در تولید فولاد بودهاند، بهطوری که تولید فولاد روسیه در این مدت با 33 درصد کاهش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، به 88/12 میلیون تن و تولید آمریکا با 53 درصد کاهش به 09/12 میلیون تن کاهش یافت.
بهای مس نیز در حال حاضر در لندن برای پنجمین ماه پیاپی افزایش یافته که علت آن را میتوان چشمانداز مثبت اقتصادی و کاهش ارزش دلار دانست. قیمت پلاتین هم به بالاترین حد خود در 6 هفتة گذشته رسید که علت آن شایعة احیای تقاضای خرید این فلز جهت استفاده در فیلترهای تصفیة دود خودرو و نیز استفاده در جواهرسازی و به علت نشانههایی از حل بحران اقتصادی بود. قیمت پالایوم نیز افزایش یافت. بهای هر اونس طلا در بازارهای بینالمللی به 10/955 دلار رسید و هر اونس نقره با 30/15 دلار معامله شد.
از سوی دیگر بهدنبال پیشبینیهای مراکز هواشناسی ایالات متحده مبنی بر احتمال بهبود شرایط آب و هوایی در روزهای آینده و افزایش بارندگیها، چشمانداز تولید محصولات کشاورزی مثبت شده و همین امر قیمتها را پایین آورده است. بر همین اساس هر بوشل ذرت برای تحویل در ماه جولای در برد معاملاتی شیکاگو، 5/4 سنت (یک درصد) ارزان شد و به 44/4 دلار رسید، قیمت ذرت نیز در طول هفته 8/1 درصد بالا رفته است.
همچنین هر بوشل سویا تحت قرارداد مشابه با 5/4 سنت (4/0 درصد) افزایش به 2555/12 دلار رسید. با این وجود سویا 5/3 درصدی رشد هفتگی را تجربه کرده است. احتمال بهبود شرایط جوی همچنین دامنگیر بازار گندم گردید و قیمت آن را دچار افت کرد.
طی معاولات روز جمعه در برد معاملاتی ICE هر پوند شکر خام با 29/0 سنت (9/1 درصد) افزایش قیمت مواجه شد و به 53/15 سنت رسید. با این وجود قیمت شکر در طول هفته 2/0 درصد افت کرده است.
بازارهای در حال توسعه
گروه گلدمن ساکس اعلام کرد که اقتصاد مکزیک در سال جاری بدترین عملکرد را از سال 1932 تاکنون شاهد خواهد بود. علت آن را هم کاهش تقاضای واردات کالاهای مکزیکی از آمریکا و کاهش درآمد این کشور از محل گردشگری عنوان کردند.
یکی از سرمایهگذاران عمده اظهار داشته که به علت احیای اقتصاد جهانی، سهام بورسهای چین بیشترین جذابیت را برای خرید خواهند داشت، در حالی که به علت تورم، وضعیت اوراق 10 سالة خزانهداری آمریکا در وضعیت فروش قرار میگیرد.
شرکت ICAP که آخرین شرکت کارگزاری دارای مجوز معامله در بازار سهام برزیل است، برای جذب سرمایهگذاران انفرادی در بزرگترین بازار آمریکای لاتین، نرخ کارفرد خود را 75 درصد کاهش داده است.
به علت افزایش بهای نفت، ارزش روبل روسیه در برابر دلار آمریکا به بیشترین حد خود از سال 1995 تاکنون رسید. قیمت سهام روسیه نیز به بالاترین میزان خود از ماه سپتامبر تاکنون دست یافت.
رئیس بانک جهانی به سیاستگذاران هشدار داد که برنامههای بستههای مالی جهت بازگشت «اقتصاد واقعی» ناکافی بوده و افزایش بیکاری، تنشهای سیاسی را در سطح جهان بهوجود خواهد آورد. |