در حالی که محبوبیت جورج دبلیو بوش به پایینترین حد خود در هشت سال گذشته رسیده و اقتصاد ایالات متحده در حال فرورفتن بیشتر در رکود است، ناکامی دیگری در کارنامة رئیسجمهور امریکا به ثبت رسیده است. روز 13 اکتبر جایزة نوبل اقتصاد را به جنجالیترین و پرهیاهوترین منتقد بوش، یعنی «پال کروگمان» اعطا کردند که ستوننویس معروف روزنامة نیویورکتایمز است. هر چند که کمیتة نوبل جایزة پرافتخارش را به دلیل تحلیلهای کروگمان در زمینة تجارت بینالملل به این استاد نامی دانشگاه پرینستون اعطا کرد، اما بیتردید شهرت اصلی کروگمان به دلیل انتقادهای بیمهابایش از سیاستهای بوش است؛ از جنگ عراق گرفته تا اقتصاد روبه رکود آمریکا، بهخصوص که وی علاوه بر آن که هفتهای دو بار ستونی را در نیویورکتایمز مینویسد، در برنامههای تحلیلی تلویزیون هم ظاهر میشود.
«جیم دیویس» که استاد علوم سیاسی دانشگاه واشینگتن است، در سنت سوئیس میگوید: «انتخاب وی بهعنوان برندة جایزة اقتصادی نوبل بر اعتبار این منتقد صاحبنام افزود. مردم میبینند که اقتصاددانی برجسته و شناخته شده و منتقد دولت بوش موفق به کسب جایزة نوبل شده و نکتة اصلی همینجاست.» کروگمان 55 ساله وقتی به بوش میرسد، ملاحظه نگه نمیدارد و واژهها را محتاطانه به کار نمیگیرد. سابقة انتقادهای وی به همان سالهای اول ریاستجمهوری بوش باز میگردد. مثلاً او در 25 اکتبر 2002 نوشت: «تصویری که مردم از بوش در ذهن دارند, مردی صریح و بیپرده است، اما در حقیقت او هم مانند هر سیاستمدار دیگری حافظة خوبی ندارد و نکات در ذهنش باقی نمیماند.» در 11 فوریه 2005 وقتی دربارة بوش اظهار نظر میکرد نوشت: «او کسی است که لقمه را از دهان کودکان بیرون میکشد و به کام دوستان میلیونرش میگذارد.»
22 ژانویه 2007 کروگمان دربارة طرح استفاده از اعتبارات حاصل از مالیات برای بیمة خدمات درمانی نوشت: «بوش حتی سعی نمیکند که بیتفاوتی و بیاعتنایی بنیادی خود را در مورد بیچارگان محقق کند.» شاید گزندهترین انتقاد وی به 28 آوریل 2008 برمیگردد که نوشت: «دولت بوش دست به یک بازی فریبکارانه زده تا هزینههای واقعی کاهش مالیات را مخفی کند.» او در 18 مه 2007 نیز در ستون خود نوشت: «رئیسجمهور حکومت ما را بیاعتبار و حاکمیت قانون را تضعیف کرده و ما را به سمت فاجعة استراتژیک و نکبت اخلاقی هدایت کرده است.»
اگر به سایت نیویورکتایمز مراجعه کنید، از فهرست 800 مطلبی که به قلم کروگمان مییابید، تقریباً در 600 موردش نام بوش مشاهده میشود. کروگمان از منتقدان سرسخت سیاست خارجی بوش و یکی از اولین مخالفان جنگ با عراق بوده است. کروگمان در مورد سرنگونی صدامحسین در 11 فوریه 2003 نوشت: «آمریکای آقای بوش رژیمی است که نمیتواند به وعدههایش اعتماد کرد.» او در 25 اکتبر 2002 خیلی صریحتر نوشت: «دولت بوش زیاد دروغ می گوید» و در 8 اکتبر 2007 هم این جمله در ستون او در نیویورکتایمز مشاهده شد: «مردم ادعا می کنند که ناکارآمدی دولت بوش آنان را شگفت زده کرده است؛ هر چند که بیعلاقگی به حکومت خوب به یکی از اصول محافظهکاری مدرن تبدیل شده است.»
فراتر از اقتصاد
کروگمان واکنش بوش به حملة 11 سپتامبر را نیز به باد انتقاد گرفت، آن هم در دورهای که وی در اوج محبوبیت خود بود. 12 سپتامبر 2003 کروگمان نوشت: «مشاوران بوش حریص بودند.»
درست پس از حملة یازده سپتامبر، محبوبیت بوش در نظرسنجیهای گالوپ 90 درصد بود، اما آخرین نظرسنجیهای این مؤسسه نشان میدهد که پایینترین حد محبوبیت بوش 25 درصد است. فقط نیکسون با 24 درصد و هری ترومان با 22 درصد رکورددار پایینترین حد محبوبیت در میان رئیسجمهورهای آمریکا هستند. البته کروگمان هم منتقدانی دارد. مثلاً «دونالد لاسکین» که با نشریة نشنالریویو همکاری میکند، دربارة نوبل گرفتن کروگمان مینویسد: «او از آن دسته اقتصاددانان مانند «مینارد کینز» نیست. او را باید با افرادی همچون «اوپرا وینفری» همقطار و همردیف دانست. اعطای نوبل به چنین کسی فقط از اعتبار نوبل میکاهد.» |