رشد صفر درصد نقدینگی

نرخ رشد نقدینگی به طور بی سابقه ای در شش ماه نخست سال جاری صفر شده است. مجموعة سیاست های انعطافی دولت هر چند که جنبة کوتاه‌مدت داشته‌اند، در جهت کنترل رشد نقدینگی بوده است. دولت در تلاش است با انجام طرح تحول اقتصادی به صورت همه جانبه مسائل اقتصادی کشور را حل کند. بالا رفتن نرخ تورم وقتی رشد نقدینگی صفر است به اقتصاددانان یادآوری می کند که مسائل اقتصادی کشور را تک بعدی نگاه نکنند و سطح دانش افکار عمومی را تنزل ندهند.

مو به مو

 دکتر احمدی نژاد رئیس جمهور, در پاسخ به پرسشی درباره تورم و کنترل نقدینگی در کشور گفت: در حالی تورم داریم که در این شش ماه، رشد نقدینگی صفر و حتی منفی بوده است. 

 دکتر سید شمس الدین حسینی,  وزیر اقتصاد و دارایی:  از جمله مهمترین دلایل تورم، رشد نقدینگی است که از کانال افزایش تقاضای کل در اقتصاد منجر به بروز تورم می‌شود. باید در این زمینه سیاست متناسب‌سازی نقدینگی تعقیب شود. در اوضاع کنونی هم باید رشد نقدینگی کنترل شود و هم با کمک سیاست‌های مکمل، نقدینگی تزریق ‌شده جذب فعالیت‌های تولیدی شود.

 دکتر محمود بهمنی, رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه برای افزایش تولید و صادرات باید قیام کرد بهترین راه را هدایت منابع و نظارت بر مصرف آن به سمت واحدهای تولیدی و نیمه تمام دانست و گفت: برای اینکه این سیاست باعث افزایش نقدینگی نشود باید در جهت وصول مطالبات معوق همت کنیم و این منابع را به صورت نظارت شده به متقاضیان ارائه دهیم.

 دکتر حسین قضاوی, قائم مقام بانک مرکزی: رشد صفر درصدی نقدینگی به هیچ وجه سیاستی نبود که بانک مرکزی آن را دنبال کند. بروز چنین رخدادی به گونه ای منحصر به فرد و در نیمه اول سال جاری به معنای این نیست که سیاست گذاری بانک مرکزی منجر به بروز این رخداد شده باشد.

پیشینه

1-هرچند که مهم‌ترین علت رشد تورم را افزایش نقدینگی عنوان می کنند، اما در اصل این رشد به خاطر این است که نقدینگی به جای گردش در بخش تولید، از فعالیت‌های سوداگرانه سر درآورده است و به مرور به رشد تورم و شکست سیاست‌های چندسالة مهار تورم انجامیده است. این پدیده از اواسط سال 1384 و با روی کار آمدن دولت نهم و با تغییر سیاست اشتغال‌زایی به سمت ارائه تسهیلات خُردتر (برای بنگاه‌های کوچک و زودبازده) حرکت کرده است. البته نباید انکار کرد که همواره نمی‌توان تمام شاخص‌های مهم اقتصادی را هم‌زمان به سوی وضعیت مطلوب حرکت داد، اما به علت نبود نظارت کافی بر نحوة هزینه‌کرد تسهیلات بانک‌ها توسط دریافت‌کنندگان، بخشی از منابع بانکی که برای فعالیت‌های اشتغال‌زایی پرداخت شده بود جذب فعالیت‌های غیر مولد و خرید کالاهای مصرفی گشت و این امر رشد تورم در چندماه اخیر را به دنبال داشت.

2-صفر شدن رشد نقدینگی قطعاً مشکلاتی را برای اقتصاد به همراه خواهد داشت. زمانی که قرار است اقتصاد رشد کند قطعاً به نقدینگی نیز نیاز دارد. ایجاد نقدینگی سالم باید با اولویت حفظ اشتغال موجود باشد تا این که فرصت شغلی جدید ایجاد شود.

3-در سال 2006‌ میلادی در میان 27 ‌کشور خاور میانه و آسیای میانه از لحاظ رشد نقدینگی، ایران مقام ششم را داشت؛ یعنی بعد از کشورهای آذربایجان، قزاقستان، تاجیکستان، ترکمنستان و قرقیزستان.

4-میانگین رشد نقدینگی در کشورهای صادرکنندة نفت در خاور میانه و آسیای میانه در سال 2006 میلادی 25‌ درصد و رشد نرخ تورمشان 7 درصد بود متوسط رشد نقدینگی در شش ‌کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز  22‌ درصد بوده است.

5-در سال گذشتة میلادی رشد نقدینگی در ایران 40, آذربایجان 86 ، بحرین15، قزاقستان 78، کویت ‌22، لیبی ‌17،‌ عمان ‌25، قطر ‌39، عربستان ‌19، سوریه 7، ترکمنستان ‌56، امارات 23، افغانستان‌22، ارمنستان ‌33، قرقیزستان 52، تاجیکستان 56، ازبکستان ‌37، یمن ‌29، مصر ‌13، اردن 14، لبنان ‌6 و پاکستان 15‌ درصد بوده است.

6-در 30 سال گذشته، کشور ما تنها در دو سال 1364 و 1369 با نرخ تورم یک رقمی مواجه بوده و در تمام سال‌های دیگر، نرخ تورم همواره بین 10 تا 20 درصد نوسان نموده است. این رقم‌های بالا در سال‌های متوالی، آسیب‌های فراوان و جبران‌ناپذیری را به اقشار کم‌درآمد جامعه وارد آورده است. در این میان در سال‌های 1373 و 1374 اوضاع به مراتب وخیم‌تر شده و نرخ تورم تا آستانة 50 درصد نیز رسید.