امروزه بحث های بسیاری در زمینه فناوری نانو، کاربردها، مزایا و دورنمای آینده آن مطرح است. فناوری نانو در بخش های مختلف صنایع حمل ونقل کاربردهای ارزنده ای دارد که می تواند در صنایع کشور ایران تحول زیادی پدید آورد. از طرفی شناسایی نیازهای گسترده صنایع می تواند بازار خوبی برای محصولات فناوری نانو در ایران باشد و زمینه رشد خوبی را نیز برای آن فراهم نماید. در ادامه برخی کاربردهای فناوری نانو در صنایع خودروسازی، دریایی و هوافضایی ارزیابی شده است.
فناوری نانو با سرعتی غیر قابل باور در تمامی علوم؛ در حال گسترش است، که در این بخش مهندسی پوشش دهی هر لحظه دستخوش تحولات عظیمی است، به طوری که امروزه پوشش های قدیمی و سنتی در حال جایگزینی سریع با نانو پوشش ها هستند.
با استفاده از نانو پوشش ها می توان خواص بسیار خوبی مثل مقاومت در برابر خوردگی، خواص نوری، خواص دیرگدازی، قابلیت مغناطیسی، قابلیت هدایت الکتریکی، خواص سایشی مطلوب، خواص اصطحکاکی دلخواه و خواص کاتالیزوری را به دست آورد. از آنجایی که پدیده خوردگی معضلی در صنایع مختلف به شمار می رود، تقاضا و تمایل مصرف کنندگان به استفاده از نانو پوشش ها، به عنوان پوشش های مقاوم به خوردگی سیر صعودی داشته است.
کلیه تحولاتی که در فناوری رایانه، الکترونیک و مخابرات براساس فناوری نانو ایجاد می شود، بی شک بر صنایع دریایی تأثیر می گذارد؛ زیرا این صنایع مانند سایر صنایع، وابستگی بسیاری به این فناوری ها دارند. چرا که امروزه استفاده از وسایل الکترونیک و رایانه ای از اجزای جدایی ناپذیر شناورهای دریایی و در کل تجهیزات دریایی شده است.

صنعت خودرو به واسطه ظهور فناوری نانو توانمندی جدیدی یافته است، به طوری که پیش بینی می شود با به کارگیری فناوری نانو طراحی و تولید انواع خودروها تا ده سال دیگر حدوداً 60 درصد دچار تغییر و تحول خواهد شد. از مزایای این رویکرد می توان به مواردی از قبیل افزایش قدرت، استفاده از انرژی نو، کاهش وزن، ارتقای خواص مواد و افزایش راحتی اشاره نمود. استفاده از فناوری نانو در فرایند ساخت اجزای مختلف خودرو برای بهبود و ارتقای عملکرد آن ها امکان پذیر است. شایان ذکر است که تا ده سال آینده رقابت شرکت ها در بازار خودرو کاملاً به مقدار استفاده و توسعه فناوری نانو در محصولات آنها وابسته است.
یکی از ویژگی های مهم نانو پوشش ها، مقاومت آنها در برابر خراشیدگی است، که از جمله مهم ترین و رایج ترین نوع تخریب طبیعی پوشش هاست و در صنعت خودروسازی از نگرانی  های خریداران محسوب می شود. با اعمال نانو پوشش ها به سطوح مختلف، تا حد زیادی مقاومت به خراش بهبود می یابد. در حقیقت مقاومت به خراشیدگی عالی نانو    پوشش ها باعث شده است تا در بسیاری از موارد این نوع پوشش ها جایگزین پلیمرها شوند.
با ایجاد پوشش های نانو بلوری در موتورهای درون سوز، امکان افزایش استحکام در یک دامنه دمایی میسر شده است. از طرفی صنعت پوشش دهی سنتی و متداول با آلودگی های متنوع خود، همواره تهدیدی جدی برای محیط زیست محسوب می شود، به همین دلیل شرکت NANOMAG، پوشش هایی از جنس نانو کامپوزیت مقاوم به خوردگی و سایش تولید می کند که این پوشش ها جایگزین پوشش های پایه کروم ناسازگار با محیط زیست می شود و برای قطعات منیزیمی مورد مصرف در صنایع خودروسازی، هوافضا و هوانوردی مناسب است.
منیزیم به دلیل سبکی فوق العاده که نسبت به آلومینیوم فولاد دارد، کاربرد فزاینده ای از زمان اولین حضورش در ماشین های مسابقه از 1920 داشته است. کاربردهای آلیاژ های پایه منیزیم، هم اکنون تا پوشش های دنده و پوشش های سرسیلندرها نیز امتداد پیدا کرده و حتی چرخ ها، بخش های بدنه و قسمت های اصلی فرمان را نیز در برگرفته است. استفاده از منیزیم با خواصی مانند نسبت استحکام به وزن بالا (در مقایسه با ضریب وزن) و ارتعاش گیری خوب (جذب صدا و لرزش) در بخش هایی مانند هوافضا و دستگاه های الکترونیک قابل حمل متداول و رایج است.
یکی از اهداف توسعه پروژه NANOMAG، دستیابی به فناوری ایجاد روکش های نانو کامپوزیتی (مرکب) سازگار با طبیعت است که هم اقتصادی تر و مقرون به صرفه تر است و هم مقاومت به خوردگی و ساییدگی بهتری دارد.

 کاربرد نانو در صنایع هوافضا
توسعه موادخاص و تولید سازه های مستحکم و بسیار سبک، از مأموریت های مهم در صنایع هوافضاست که این امر به عهده مهندسان و دانشمندان علم مواد است. در سال های اخیر علوم و فناوری نانو، یکی از روش های امیدبخش برای ایجاد مواد جدید و بهبود مواد فعلی برای افزایش بازدهی آنها به حساب آمده است. صنعت پوشش دهی نیز از این فناوری تأثیر گرفته تا پوشش هایی با ویژگی های چندمنظوره (استحکام چسبندگی، مقاوم به سایش خوردگی/ عایق حرارت و الکتریسیته) برای کاربردهای هوافضا ایجاد کند. سیستم های پوششی سازه های نظامی، شکل های مختلفی دارند و باید سطح آنها را از عناصر خورنده، مثل رطوبت ویون های کلرید به خوبی محافظت کنند. محافظت از سطح هواپیما در برابر خوردگی، برای بدنه هایی که از آلیاژهای مختلفی ساخته شده، بسیار مهم است. برای جلوگیری از خوردگی، گاهی اوقات عناصری مانند کروم شش ظرفیتی را به سیستم پوشش اضافه می کنند، که این مطابق آنچه در قبل گفته شد تهدیدی جدی برای محیط زیست محسوب می شود و با به کارگیری فناوری نانو این اثر به حداقل ممکن رسیده یا حذف می شود.
عواملی که ممکن است بر روی پوشش سازه های هوافضا تأثیر بگذارند عبارتند از:
 قرار گرفتن در معرض آلودگی.
 قرار گرفتن در معرض مایعات (سیالات) مصرف شده، مانند سوخت و روغن هیدرولیک.
همچنین تأثیراتی که این عوامل می توانند بر روی سازه های هوافضا داشته باشند عبارتند از:
 تغییر رنگ واضح بدنه.
 پوسته پوسته شدن و یا تاول.
 خوردگی که گاهی قابل مشاهده نیست.
با از بین رفتن پوشش محافظ کننده، آب و یون ها به سطح زمینه مهاجرت کرده، موجب انواع خوردگی می شوند. در حقیقت استفاده از نانو پوشش ها موجب می شود که قطعات نیاز به رنگ مجدد نداشته باشند و طول عمر بیشتری داشته باشند. یکی دیگر از کاربردهای مهم نانو پوشش ها در هوافضا استفاده از پوشش های کامپوزیتی و آلیاژی نانو ساختار به عنوان پوشش های سد حرارتی است. بدین صورت که این نانو پوشش ها با تشکیل لایه های اکسیدی محافظ سبب چسبندگی عالی آن به زیر لایه می شوند. میزان خزش پوشش های دانه ریز یا لایه های اکسیددانه ریز در دمای بالا سریع است، این خاصیت سبب رهایی تنش پسماند در لایه ها می شود و حساسیت پوشش به ترک خوردن را کاهش می دهد. در حقیقت پوشش های نانو بلوری با تشکیل اکسیدها در مرز دانه، نقش میخ را ایفا می کنند و چسبندگی فوق العاده ای برای لایه پوشش به زمینه ایجاد می کنند. این نوع پوشش ها مقاومت به خوردگی عالی ای در دمای بالا دارند. ترکیبات بین فلزی Ti-AL به علت استحکام بالا، سبکی و نقطة ذوب بالا توانمندی خوبی برای کاربردهای هوافضا دارند. از طرفی کاهش مصرف سوخت موتورهای احتراقی در سازه های هوافضا، همچنین ارتقای دمای کاری برای تولید نیروی رانش بیشتر، همواره از دغدغه های طراحان و مهندسان در این زمینه است که این مهم با به کارگیری فناوری نانو برای ایجاد پوشش های سد حرارتی امکان پذیر می شود و افزایش رانش از طریق سوخت های پر انرژی با دمای احتراق بالا به جای سبک سازی میسر خواهد شد.

 کاربرد نانو در صنایع دریایی
صنایع دریایی گسترده وسیعی از صنایع مانند شناورهای سطحی (کشتی ها)، زیر سطحی (زیردریایی ها)، سکوهای دریایی و کلیه صنایع مربوط با دریا را در بر می گیرد. برخی از قابلیت های کاربرد نانو در این صنایع عبارتند از:
 الکترودهای جوشکاری دما پایین: این الکترودها با استفاده از فناوری نانو، دارای دمای کاری بسیار پایینی نسبت به الکترودهای جوشکاری موجود هستند. مواد این الکترودها به گونه ای است که در ازای حرارت اندک، پیوند مولکولی مستحکمی را بین مولکول های دو قطعه فلز ایجاد می کنند و عملکردی شبیه چسب های حرارتی معمولی خواهند داشت. این الکترودها تأثیر شگرفی بر فناوری جوشکاری، به خصوص جوشکاری آلومینیم خواهند گذاشت. کاربرد و حجم زیاد جوشکاری در صنایع دریایی می تواند عاملی برای تأثیر فوق العاده فناوری نانو در این زمینه باشد.
 سوخت: کشتی و تمام شناورها برای تأمین قدرت حرکت در دریا، معمولا چندین تن سوخت حمل می کنند و کشتی های اقیانوس پیما نیز در مسیر دریانوردی مجبور هستند چندین بار برای سوخت گیری توقف کنند. فناوری نانو با ارائه سوخت های پر انرژی، کشتی ها را از توقف های متعددد در دریا و حمل چندین تن سوخت بی نیاز خواهد کرد. فناوری نانو با ارئه سوخت های پرانرژی، کشتی ها را از توقف های متعدد در دریا و حمل چندین تن سوخت بی نیاز خواهد کرد. این سوخت ها به صورت بسته های پر انرژی مولکولی است که از اثرات مولکول ها بر یکدیگر، انرژی زیاد آزاد می کنند، به صورتی که هر لیتر از این سوخت ها، معادل ده ها لیتر سوخت معمولی انرژی آزاد می کنند. از آنجا که ذرات نانومتری موجب افزایش سرعت سوخت و یکنواختی آن می شود، در سوخت های جدید می توان جهت افزایش قدرت سوخت از آنها استفاده کرد.
 نانو فایبرگلاس و نانو کامپوزیت ها: ماده فایبرگلاس با آرایش تاروپودی (ماتریسی)، استحکام زیادی دارد. در این مواد، الیاف شیشه به صورت تارهای نازک و تحت شرایط خاصی تولید شده و به صورت متفاوتی به هم بافته می شوند، رایج ترین نوع آنها الیافت بافته شده به صورت حصیری و الیاف سوزنی است. فناوری نانو با اعمال آرایش تاروپودی بین ملکول ها، نانو فایبرگلاسهای بسیار محکم و سبکی ایجاد می کند که نسبت به فایبرگلاس های امروزی برتری بسیاری دارند. نانو کامپوزیت ها دسته جدید از مواد مورد مطالعه جهانی است که نسبت به فایبرگلاس های امروزی برتری بسیاری دارند. نانو کامپوزیت ها دسته جدیدی از مواد مورد مطالعه جهانی است که شامل پلیمرهای قدیمی تقویت شده با ذرات نانو متری می شود. کامپوزیت ها با داشتن آرایش های مولکولی متفاوت، کاربردهای وسیع تر و جدیدتری خواهند داشت. از جمله خواص مهم کامپوزیت ها، استحکام زیاد در عین وزن کم، مقاومت بالا در برابر خوردگی و خاصیت جذب امواج راداری است. این خاصیت به منظور ساخت هواپیماها و زیردریایی هایی که به وسیله رادار قابل شناسایی نیستند مورد استفاده قرار می گیرد.
 جاذب های ارتعاشی: جاذب های ارتعاشی امروزی، موادی حجیم و سنگین هستند. فناوری نانو با ارائه جاذب های ارتعاشی جدید، تحول عمیقی را در این زمینه ایجاد خواهد کرد. این نانو مواد، انرژی ارتعاشی را به مقدار سیار بالایی در بین شبکه مولکولی خود ذخیره می کند و ساختارهای مولکولی ویژه آنها، تا حد زیاید از انتقال انرژی ارتعاشی به مولکول های جانبی جلوگیری می کند، بدین ترتیب ارتعاش به خوبی مهار می شود. این مواد در کشتی های مسافربری، شناورهای نظامی و زیردریایی ها کاربردهای بسیاری دارند و اغلب در زیر موتورها و اجزای دوار شناورهای نصب می شوند.
 جاذب های صوتی: این جاذب ها نیز مانند جاذب های ارتعاشی، علی رغم سبک و نازک بودن، انژی صورت را به طور کامل میرا می کنند. جاذب های صوتی امروزی با وجود سنگین و حجیم بودن، نسبت به بسامد و جهت صوت برخوردی، بازدهی متفاوتی دارند. فناوری نانو انواعی از جاذب های صوتی را ارائه می کند که ساختار مولکولی آنها با جهت برخورد صورت و بسامد صوت قابل تطابق باشد، به گونه ای که بتواند بیشترین مقدار انرژی صوت را جذب کنند، این مواد در کشتی های مسافربری، شناورهای نظامی و زیردریایی ها کاربردهای بسیاری دارند و قسمت داخلی یا خارجی بدنه از این مواد پوشیده می شود.
 رنگ های دریایی: خوردگی بسیار زیاد محیط دریا به خصوص دریاهای شور مانند خلیج فارس از معضلات اساسی نگه داری سکوهای دریایی و کشتی هاست. شرایط خاص محیط دریا ایجاب می کند که به طور متوسط، هر سه سال یک بار بدنه سکوها و کشتی ها رنگ آمیزی شود. فناوری نانو رنگ های جدید بسیار مقاوم در برابر خوردگی و اثرات محیط ارائه می کند که با توجه به طول عمر شناورها و دوام بیش از 20 سال این رنگ ها بر بدنه شناور، می توان این رنگ ها را مادام العمر خواند.
 جاذب های انرژی موج دریا و نور آفتاب: فناوری نانو نسب جدیدی از مواد ارائه می کند همانند سلول های فتوالکتریک انرژی موج دریا و نور آفتاب را جذب می کنند و به مثابه منبع تأمین انرژی خواهند بود. ویژگی منحصر به فرد این مواد این است که همانند پوشش های معمولی دریایی قابل اتصال به بدنه شناور هستند که می تواند مدت دوام شناور در دریا را چندین برابر کند و از انرژی های محیط استفاده کند. استفاده از این منابع انرژی مزیت های زیست محیطی نیز دارد.
 نانو صافیک: از جمله ویژگی های فناوری می توان به جذب ذرات بسیار ریز محیط اشاره کرد که در جذب مونواکسید و دی اکسیدکربن کاربرد دارند. پوشش داخلی زیردریایی ها در زیر آب محیطی بسته و مناسب برای بکارگیری این فناوری است. مطابق این فناوری، بلورهای اکسید تیتانیوم نیمه رسانا که اندازه شان فقط 40 نانو متر است بوسیلة نور ماوراءبنفش شارژ شده، برای حذف آلودگی های آلی استفاده می شوند.
  نانو مورفولوژی: با استفاده از فناوری نانو می توان مواد بسیار مقاوم در برابر آتش ساخت که در اشتغال ناپذیری به خاک تشبیه می شوند. استفاده از این مواد در شناورها به منظور ایمنی در برابر آتش سوزی بسیار حائز اهمیت است. در شناورهای نظامی خطر آتش سوزی بسیار زیاد است، لذا استفاده از این فناوری بسیار حیاتی است.
 تحول در فناوری پیل سوختی: پیل سوختی در شناورها به خصوص شناورهای زیرسطحی و زیردریایی ها، کاربردهای وسیعی دارد. امروزه روش های مختلفی برای ذخیره سازی هیدروژن مورد نیاز در پیل سوختی استفاده می شود. (از جمله به صورت مایع که دمای بسیار پایین یا فشار بسیار بالایی نیاز دارد)، هیدارت فلزی (که وزن بسیار زیادی را به شناور تحمیل می کند) و کرن فعال (که استفاده از آن معضل زیاد و بازدهی کمی دارد). اکنون می توان از نانو لوله های کربنی برای ذخیره هیدروژن استفاده کرد، زیرا دیگر نیازی به دمای پایین، فشار بسیار بالا و تحمل وزن سنگین نخواهد داشت. این کار تحول عظیمی را در فناوری پیل سوختی ایجاد خواهد کرد.
 باتری های با ذخیره انرژی بسیار بالا: امروزه انواع مختلفی از باتری های قابل شارژ وجود دارند که دارای وزن زیاد و ذخیره انرژی اندکی هستند. این باتری های در شناورها به خصوص در قایق های تفریحی، زیردریایی ها و کشتی ها (به عنوان منبع برق اضطراری) کاربردهای حیاتی و مهمی دارند. اما انرژی اندکی که ذخیره می کنند زمان ماندن زیردریایی های دیزل الکتریک در زیر آب را محدود می کنند. در موقع حرکت در زیر سطح آب که به علت دسترسی نداشتن به هوا امکان کار برای دیزل وجود ندارد، از این انرژی الکتریکی استفاده می شود. فناوری نانو با ارائه باتری های با ذخیره انرژی بسیار بالا، زیردریایی هی دیزل الکتریک را قادر می کند تا ده ها برابر زمان فعلی خود در زیر آب بمانند. علاوه بر آن فناوری نانو با کاهش وزن بسته های باطری، کاربردهای ارزنده ای در فناوری هوافضا، هواپیماهای بدون سرنشین، خودرو شناورهای تفریحی کوچک پدید می آورد.
 گرافیک و سرامیک: فناوری نانو با ارائه مواد بسیار مستحکم که ده ها برابر مقاوم تر از فولاد هستند، تأثیر چشم گیری در ساخت سازه های دریایی و صنایع دریایی خواهد داشت. سرامیک ها از جمله این موادند که در بدنه شناورهای زیردریایی آب عمیق (حدود 11 هزار متر) به کار خواهند رفت. این مواد با داشتن استحکام فوق العاده، وزن سبک، مقاومت بسیار زیاد در برابر خوردگی و دوام در شرایط دمایی بسیار متغیر، گزینه بسیار مناسبی برای سازه های عظیم دریایی به خصوص غوطه ور شونده ها و زیردریایی ها هستند. در ایران صنایع دریایی به معنای واقعی خود، یعنی ساخت سکوهای ثابت و متحرک دریایی، کشتی های اقیانوس پیما، زیردریایی ها و غیره، حدود یک دهه از عمرشان می گذرد و صنعتی نوپا محسوب می شوند. فناوری نانو نیز در دنیا قدمت چندانی ندارد و از معدود فناوری هایی است که در همان بدو مطرح شدنش در دنیا، در ایران نیز مطرح شده است.

 پیشنهاد
 به کارگیری فناوری نانو در ایجاد پوشش های نانو متری یا حاوی اجزای نانو مقیاس در صنایع خودرو و هوافضا، دگرگونی عظیمی در خواص مکانیکی، فیزیکی و خوردگی آنها ایجاد می کند.
 صنایع هوافضا مصادیق بسیاری در به کارگیری فناوری نانو مخصوصا نانو پوشش ها دارد که با استفاده از تربیت نیروی انسانی در حوزه های شناسایی شده و ارتباط با دانشگاه ها، می تواند گام های مؤثری در تحقق مأموریت های خود بردارد.
 صنعت خودرو کشورمان برای نیل به پیشرفت های جدید، ارتقای بازده محصولات خود و جلب رضایت مشتری بهتر است توانمندی خود را در حوزه فناوری نانو شناسایی کرده، آنها را به صورت پروژه های تحقیقاتی- کاربردی در مراکز پژوهشی یا بخش طرح و توسعه خود تعریف کند.
 سازگاری محصولات با محیط زیست و کاهش آلاینده های صنعت پوشش دهی، یکی از مزایای به کارگیری فناوری نانو پوشش ها محسوب می شود و در این زمینه دامنة تحقیقات گسترده است.
 فناوری نانو با توجه به تأثیرات شگرفی که در همه صنایع دارد. مورد توجه قرار گرفته است. صنایع دریایی در حال رسیدن به دوران تکامل خود در ایران است و فناوری نانو هم می تواند به تکامل هدف مند و روزافزون آن کمک کند. کاربردهایی از فناوری نانو که بیان شد، تنها گوشه ای از کاربردهای گسترده آن در صنایع دریایی است و آینده، این کاربردها را قطعی تر و مشخص تر خواهد کرد. لذا مدیران کلیه بخش های صنعتی از جمله صنایع دریایی نباید با فناوری نانو بیگانه باشند، بلکه همواره باید پیشرفت های این شاخه از دانش و فناوری مولکولی را در دنیا زیر نظر داشته، از پیشرفت این فناوری جدید، حمایت های مادی و معنوی لازم را به عمل آورند. چه بسا که ورود فناوری به هر صنعتی، تحولات شگرفی را باعث شود و غافل گیری و ورشکستگی رقبا را به دنبال داشته باشد. از طرف دیگر، نهادهای مرتبط باید پیشرفت های روز دنیا در زمینه فناوری نانو را به صنایع مربوطه معرفی کنند که این امر مستلزم شناخت نیازهای هر بخش از صنعت در زمینه فناوری نانو است. لازم است، متولیان فناوری نانو با تقسیم بندی منطقی در صنایع موجود، نیازهای هریک را به تفکیک بررسی کنند و با شناسایی نیازهای بالاز، به توسعة فناوری نانو جهت بدهد. به علاوه، پشتوانه مالی مناسبی نیز برای توسعة فناوری نانو فراهم کنند، زیرا نشناختن نیازها به معنای بیراهه رفتن فناوری نانو است.