علی صالح آبادی دبیر کل سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار و اولین رئیس سازمان بورس اوراق بهادار بعد از 41 سال عمری که سازمان بورس سپری کرده این سمت را تحویل گرفته که در بهار 84 بسیاری از ابعاد این سازمان متحول شد. وی در شرایطی و در غیاب یا امتناع برخی از مدیران تصدی گری بورس اوراق بهادار را به عهده گرفت که با توجه به اوضاع نابسامان بازار سهام شاید کمتر کسی در آن سال ها به موفقیت وی و گروهش معتقد و خوش بین بود اما گذشت زمان نشان داد که این گروه که با بسیاری از انتقادها مواجه بود در پیشبرد اهداف سازمانی و اجرای قانون جدید و توسعه بازار سرمایه کارنامه قابل قبولی به دست آورده است.
آقای صالح آبادی با توجه به قانون جدید بازار اوراق بهادار در آذر 84 رویکرد دولت نهم را به بورس چگونه ارزیابی می کنید؟
نگاه دولت در سال های اخیر نسبت به سال های گذشته با نکات مثبتی همراه بوده که مهمترین آن ابلاغ اصل 44 قانون اساسی است که فرصت بی نظیری را برای سازمان بورس ایجاد کرده و از سوی دیگر تدوین و ابلاغ قانون جدید بازار اوراق بهادار اتفاق مهم دیگری بود و این دو عامل تغییر و تحولات اساسی را در بازار سرمایه ایجاد کرد و در کنار حمایت های دولت موجب شد تا اهداف سازمانی با سرعت مطلوبی اجرا شود به طوری که تغییرات ساختاری و تشکیل نهادهای جدید عمدتا سال های 85 و 86 را به خوداختصاص دادند که البته امور جاری دیگر نیز همزمان اجرا می شد.
اگر در مجموع نگاهی کلی به اقدامات انجام شده شود مشخص می شود که در سه سال گذشته شرایط تقریبا بر وفق مراد بود چرا که دولت به بورس روی آورد و به لزوم توسعه و محور قرار گرفتن بورس در واگذاری ها توجه کرد که به نظرم حسن نیت و اعتقاد به کار همکارانم در سازمان بورس در این رویکرد موثر بود و اصلاحات مختلف بازار سرمایه منجر به جلب اعتماد دولت به بازار سرمایه شد و دولت مردان با توجه به ارائه گزارش های مثبت به این نتیجه رسیدند که باید به این حوزه از اقتصاد کشور توجه کرد و بورس را محور قرار داد به گونه ای که پیش از ابلاغ قانون سیاست های 44 و طی مدت یک سال شخص رئیس با برگزاری جلساتی متعدد، اصل 44 و بورس را پیگیری می کرد.
پس با این حساب دولت حمایت ویژه ای از بورس داشته است این حمایت چه اثراتی در بورس داشته است؟
از اثرات مستقیم رویکرد مثبت دولت به بورس حمایت از بهره مالکانه معادن و فراهم کردن عرضه سهام شرکت ها با توجه به موانع موجود و مصوبه واگذاری 531 شرکت دولتی است.
از جمله نکات حایز اهمیت این اثرات در بررسی وضعیت 531 شرکت دولتی که توسط کارگروهی متشکل از سازمان های خصوصی سازی و بورس و شرکت های مادر تخصصی ذیربط به دست آمده این است که در برخی موارد به دولت پیشنهاد اصلاح ساختار از سوی کار گروه می شود.
برخی از کارشناسان نگاهی انتقادی به آزادسازی قیمت های شرکت داشته اند نظر شما در این رابطه چیست؟
مسائل شرکت ها مختلف است و برخی از شرکت های فعال در صنایع برق، آب و گاز که انرژی و مواد اولیه دیگر صنایع را تأمین و موتور محرکه دیگر صنایع هستند را نمی توان به راحتی آزادسازی قیمت را در این نوع شرکت ها پیاده کرد و باید بر اساس فرمول روشنی باشد که چگونگی تهیه این فرمول در کارگروه بررسی 531 شرکت دولتی در حال بررسی است.
به جز شرکت های تأمین کننده انرژی و سوخت صنایع، مسیر به سمت باز شدن و آزاد کردن قیمت ها است به طوری که سال گذشته محصولات پتروشیمی با ورود به بورس کالا آزاد شد و از سوی دیگر پذیرش محصولات در بورس کالا بر اساس آیین نامه ها و عدم قیمت گذاری دولتی و وضعیت صادرات و واردات و وجود رقابت انجام می شود.
دولت با آزادسازی قیمت محصولاتی مانند سیمان، پودر شوینده و محصولات پتروشیمی نشان داد که به آزادسازی قیمت ها اعتقاد داشته و این رویه را دنبال می کند چرا که مسیری جز این وجود ندارد.
برنامه های حمایتی دولت از بورس چیست؟
دولت با حمایت از صنایع حاضر در بورس، واگذاری شرکت ها از طریق بورس و بسترسازی برای گسترش صندوق های سرمایه گذاری زمینه رونق معاملات و رشد قیمت ها و گسترش فرهنگ سهام داری را فراهم خواهد کرد.
ایجاد و راه اندازی صندوق های سرمایه گذاری در حالی موجب گسترش بازار سرمایه خواهد شد که هم اکنون تعداد زیادی درخواست برای راه اندازی صندوق ها به سازمان بورس ارائه شده که توسعه این صندوق ها (که برای عموم مردم غیرحرفه ای طراحی شده) می تواند نقش مؤثری در جذب سرمایه ها و نقدینگی داشته باشد و با حمایت های دولت و روشن شدن مباحث مالیاتی، توسعه صندوق های بزرگ با راه اندازی حدود 500 صندوق در 5 سال آینده پیگیری خواهد شد و دولت در جزئیات راه اندازی این صندوق ها بوده و حمایت های لازم را به صورت عملی صورت خواهد داد.
همچنین دولت با تصویب صندوق های زمین و ساختمان و در اختیار گذاشتن راه اندازی این صندوق ها به سازمان بورس، در جهت توسعه بازار سرمایه حرکت کرده و قانون ساماندهی و تولید و عرضه مسکن نیز به این موضوع صحه می گذارد. اگر این صندوق های محدود و چندساله راه اندازی و گواهی نامه های مربوط صادر شوند این محصول جدید مالی در آینده وارد تابلوهای معاملاتی شده و به مانند شرکت های بورسی هر سه ماه آخرین اطلاعات مربوطه و گزارش پیشرفت پروژه را بر اساس فرم هایی که تهیه شده منتشر خواهند کرد.
این صندوق ها و اوراق از عمر محدود و مثلاً 5 ساله ایی برخوردار خواهند بود و بعد از اتمام پروژه، آخرین نفری که اقدام به خرید واحدهای صندوق کند بعد از فروش پروژه (ساختمان) از عایدی آن بهره مند خواهد شد.
مزایای این صندوق برای مردم چیست؟
بانک های ملی و مسکن نسبت به انتشار 3 هزارمیلیاردتومان اوراق رهنی اقدام کنند که این فرایند از طریق سازمان بورس انجام می شود و مصوبه واگذاری 531 شرکت دولتی و حضور بورس در کمیته مربوطه از دیگر مصادیق حمایت دولت از بازار سرمایه است.
قانون 91 ماده ای سیاست های اجرایی اصل 44 نیز در حالی به دولت ابلاغ شده که در این قانون سازمان بورس نیز عضو شورا بوده و باعث پررنگ تر شدن نقش بازار سرمایه در مناسبات اقتصادی کشور و تصمیمات خواهد شد.
وضعیت بورس نفت چگونه است و چه وقت راه اندازی می شود؟
قرار شده بود برای راه اندازی فاز دوم بورس نفت کارگروهی با چهار عضور تشکیل شود که شامل وزاتخانه های اقتصاد، نفت، امورخارجه و بانک مرکزی و با مسئولیت و محوریت وزارت اقتصاد بود.
دو وزاتخانه نفت و امورخارجه به همراه بانک مرکزی در حالی نمایندگان خود را معرفی کرده اند که معرفی نماینده وزارت اقتصاد متقارن با سرپرستی صمصامی در این وزارتخانه شد که به دلیل ازدیاد فعالیت ها نماینده مربوطه تاکنون معرفی نشده اما وزیر جدید اقتصاد (شمس الدین حسینی) باید در این خصوص تصمیم گیری کند که این موضوع از جمله برنامه هایی است که در اولین جلسه با وی مطرح خواهد شد.
آقای صالح آبادی با توجه به حجم وضعیت بورس در شش ماه اول سال وضعیت معاملات بورس در شش ماهه دوم را چگونه ارزیابی می کنید؟
حجم معاملات بازار سهام نشان می دهد که این رقم در سال گذشته، 7 هزار و 300 میلیارد تومان و در امسال تا به امروز بیش از کل سال گذشته بوده است و انتظار می رود تا پایان سال به 10 هزار میلیارد تومان برسد.
تاثیر ابلاغ سیاست های اصل 44 قانون اساسی چه تأثیری بر بورس داشته است؟
پیش از ابلاغ اصل 44، فعالیت بخش صنعت در بازار سهام کشور محدود بود، اما با ورود سهام شرکت مس به بورس، بازار سرمایه کشور کاری جدید را تجربه کرد و تمام تلاش ها بر این است که در روند خصوصی سازی در کشور گام های بلندتری برداریم و برای تحقق این امر سازوکارهای جدیدی نظیر ایجاد صندوق های سرمایه گذاری مد نظر قرار گرفت و نسبت به ایجاد این صندوق ها، اقدام شد.
آقای صالح آبای آیا ایجاد این صندوق ها ورود مردم به بورس را تسهیل می کند؟
برای تجهیز منابع افراد سازوکار ایجاد صندوق های سرمایه گذرای در دستور کار سازمان بورس قرار دارد که تعدادی از آن ها راه اندازی شده و بهترین سازوکار برای حضور عامه مردم در بازار سرمایه است.
مزیت صندوق های سرمایه گذاری را می توان در مدیریت حرفه ای، کاهش ریسک، کاهش هزینه و نقدشوندگی بالا دانست. |