مرتضی شفیعی- معاون مهندسی سایپا

فکر نمی‌کنم مدیر با تجربه‌ای را بتوان یافت که رابطه نزدیک کیفیت و توسعه یافتگی را انکار نماید. آنچه بین کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه تفاوت ایجاد می‌کند، کیفیت است. کیفیت در محصولات اعم از کالا و خدمات، حاصل کیفیت در اندیشیدن و کار‌کردن است. توسعه‌یافتگی و پیشرفت در سازمان‌ها و کشورها با پایش روند کیفیت فعالیت‌ها و محصولات آنها، قابل ارزیابی است.
اگر چه در تحلیل کیفیت محصولات بر اساس مدل‌های کلاسیک (4M) چهار عامل  نیروی انسانی(Man)، فرایند و روش انجام کار(Method)، تجهیزات و ماشین  آلات (Machine)، و مواد اولیه و قطعات مورد مصرف (Material) را مؤثر می‌دانند؛ اما هر یک از عوامل مذکور خودشان محصول به دست آمده از یک لایه پایین تر می‌باشند که کیفیت آنها نیز متأثر از عوامل 4M است. اگرچه ظاهراً در هر لایه از تولید محصول، یکی از عوامل، نیروی انسانی است ولی ادامه تحلیل‌‌ در لایه‌های بعدی، ریشه همه عوامل را به نیروی انسانی مرتبط می‌سازند. به‌عبارتی روش انجام کار، تجهیزات و ماشین آلات و مواد اولیه مورد مصرف نیز زاییده فکر و عمل بشر است. شاید به همین دلیل است که استفان‌کاوی عامل اصلی مؤثر بر کیفیت و توسعه یافتگی را روش فکر کردن (The Way of Thinking) انسان‌ها می‌داند و برخی آن را Attitude تعریف می‌نمایند. لذا باید گفت که محصول با کیفیت نتیجه میزان توسعه یافتگی فکری نیروهای انسانی است که به طور مستقیم و غیر مستقیم با تولید آن محصول، مرتبط می‌باشند و شکی نیست که مؤثرترین عامل بر کیفیت عملکرد سازمان‌ها، روش فکر کردن مدیران آنهاست.
کیفیت آنقدر وسیع است که نقد آن را از عموم مردم می‌توان شنید و آنقدر عمیق است که آن را ثمره توسعه یافتگی می‌خوانند. داستان کیفیت و توسعه، یادآور مثل قدیمی مرغ و تخم مرغ است که تقدم ‌هر یک بر دیگری مبهم ولی قابل توجیه است. به همان اندازه که دستیابی به کیفیت مطلوب در سازمان‌های توسعه نیافته پیچیده است، ولی هر مرحله پیشرفت در آن نیز، منجر به افزایش توسعه یافتگی می‌شود. طبیعتاً در صنایع بزرگی مانند خودروسازی تأثیر متقابل کیفیت و توسعه یافتگی، بسیار زیاد است، به طوریکه به همان نسبت که رشد انتظارات مشتریان موجب بهبود کیفیت می‌شود، ارتقاء کیفیت محصولات نیز موجب افزایش انتظارات مشتریان و یا رشد توسعه یافتگی فکری جامعه است؛   و این همان مسؤولیت بزرگی است که بر دوش صنعت گران سنگینی می‌کند، " تلاش برای تولید با کیفیت و یا همان حرکت در جهت توسعه یافتگی جامعه". 
٭ معاون مهندسی سایپا