با توجه به اینکه شرکت سایپا و ایران‌خودرو از بزرگترین شرکت‌های تولید خودرو در کشور بوده و همکاری‌های ارزشمندی نیز با کشور سوریه دارند، شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا در سوریه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
سایپا از سال 2000 میلادی در کشور سوریه حضور یافته و از آن زمان تاکنون موفق به صدور بیش از 50هزار دستگاه انواع صبا (سایپا 141 و صبا) به این کشور شده است. ایران‌خودرو هم خط تولید سمند را در سوریه پیگیری کرده است.
مجوز سرمایه‌گذاری در کشور سوریه، مطابق با شرایط و ضوابط و قوانین سوریه دارای معافیت‌های مالیاتی تا هفت سال بعد از تولید، معافیت از سود و عوارض گمرکی تجهیزات خط تولید و تقسیط قیمت زمین به مدت هفت سال است. این خدمات اصلی است که دولت سوریه در اختیار صنعت خارجی می‌گذارد.
کارخانه خودروسازی سیویکو که شرکت مشترک ایران و سوریه است در شهرک صنعتی حسیاء در 47 کیلومتری شهر حمص سوریه قرار گرفته است. این کارخانه با حضور بشار اسد و وزرای صنایع و معادن ایران و سوریه افتتاح شده است.
این کارخانه در فاز اول حدود 350 نفر اشتغال‌زایی داشته و در فاز دوم این رقم به بیش از 600 نفر افزایش پیدا می‌کند.
سرمایه‌گذاری مشترک ایران و سوریه در این کارخانه حدود 46 میلیون دلار است که 80 درصد سهام آن متعلق به سایپا و 20 درصد بقیه متعلق به شرکت «حمیشو» سوریه است و در حال حاضر 2 مدل خودروی سایپا در آنجا تولید می‌شود. خودروی سمند هم به همین ترتیب در شرکت مشترک دیگری در حال تولید است.
مهم‌ترین اقداماتی که برای توسعه روابط اقتصادی و صنعتی دوجانبه انجام شده چه چیزهایی بوده است؟
مهم‌ترین کارهای انجام شده شامل موارد زیر است:
توسعه همکاری در بخش امور نمایشگاهی و پیگیری کردن مجوزهای قانونی اعطای تخفیف‌های نمایشگاهی، شورای مشترک بازرگانان و انجمن دوستی دو کشور تشکیل شده، توافق برای ساخت پالایشگاه در سوریه توسط پیمانکاران ایرانی و ایجاد صندوق مشترک 500هزار دلاری برای انجام پروژه‌های مشترک انجام شده، موافقتنامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف و اسناد ضمیمه توافقنامه تجارت ترجیحی میان دو کشور امضا شده است. هم‌چنین همکاری‌هایی در امور استاندارد مثل آموزش و سایر مسائل.
بازسازی دو واحد نیروگاه تولید برق «بانیاس» سوریه و اتصال آنها به شبکه تولید برق این کشور که ظرفیت هر یک از واحدهای بازسازی شده این پروژه 62میلیون دلاری، 170 مگاوات است که توسط شرکت «آذرآب» به اجرا درآمده است.
کار انجام شده دیگر توافق وزرای حمل و نقل و رؤسای کمیسیون‌های مشترک دو کشور برای اجرایی کردن طرح اتصال شبکه حمل و نقل ریلی سه کشور ایران، عراق و سوریه که در حال حاضر تنها مشکل از جانب طرف عراقی است.
1. توافق درخصوص گسترش همکاری‌های پستی دو کشور، مثل کمک ایران برای اصلاحات پستی، بهره‌برداری از صندوق‌های پستی الکترونیکی، کدپستی ده رقمی و خصوصی‌سازی و چاپ تمبرهای یادگاری و جاری سوریه در ایران، در حوزه بانکی هم توافق بر تأسیس «بانک مشترک» برای افزایش همکاری‌های مالی و بانکی دو کشور که در مراحل پایانی صدور مجوز است. و توافق درخصوص گسترش همکاری‌های پستی دو کشور مثل کمک ایران برای اصلاحات پستی، بهره‌برداری از صندوق‌های پستی الکترونیکی، کدپستی ده رقمی و خصوصی سازی و چاپ تمبرهای یادگاری و جاری سوریه در ایران، در حوزه بانکی هم توافق بر تأسیس «بانک مشترک» برای افزایش همکاری‌های مالی و بانکی دو کشور که در مراحل پایانی صدور مجوزهاست. و برگزاری دوره‌ای و بدون وقفه (یکبار در سال) اجلاس عالی همکاری‌های اقتصادی و سیاسی دو کشور به ریاست آقایان دکتر داودی معاون اول رئیس جمهور و مهندس ناجی عطری نخست‌وزیر سوریه.
جذب سرمایه‌های خارجی توسط سوریه و ایجاد فرصت‌های صادراتی برای ایرانیان به این کشور با توجه به مشکلات و محدودیت‌های سیاسی ـ اقتصادی سوریه تا چه اندازه‌آی مثبت برآورد می‌شود؟
سوریه در حال انجام اصلاحات اقتصادی و تجاری است و پیگیری حرکت اقتصادش به‌سمت بازار آزاد است. برای همین ورود بانک‌های خصوصی خارجی را برای رونق سرمایه‌گذاری خارجی خدمات خوبی هم ارائه می‌دهد که فرصت خوبی برای تجار و تولیدکنندگان ایران برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های صنایع غذایی، بانک، انرژی نیروگاهی و پالایشگاهی، حمل و نقل، توریسم، آب و یا خدمات فنی و مهندسی در این کشور به وجود آورده است. مثلاً سوریه باید 10میلیارد دلار در صنعت برق سرمایه‌گذاری کند. خوب این فرصت خوبی برای ایران فراهم می‌کند.
می‌شود در اکثر حوزه‌ها در سوریه وارد سرمایه‌گذاری شد. اولویت‌های سرمایه‌‌‌‌گذاری صنعتی که ایران در سوریه می‌تواند داشته باشد سرمایه‌گذاری مشترک در صنایع شیمیایی، صنایع تبدیلی و فرآوری مواد غذایی، فلزات و مواد غذایی، ایجاد خط تولید قطعات یدکی خودرو، ساخت ماشین‌آلات، تولید مشترک انواع محصولات غیرفلزی مثل سیمان و هر نوع محصولات شیمیایی و پاک‌کننده‌ها، کاغذ، محصولات کاغذی، شکر، کود شیمیایی، رسیندگی، بافندگی فهرست طولانی است، تولید پوشاک یا حتی سرمایه‌گذاری در زمینه گردشگری.
جذب سرمایه‌های خارجی توسط سوریه و ایجاد فرصت‌های صادراتی برای ایرانیان به این کشور با توجه به مشکلات و محدودیت‌های سیاسی ـ اقتصادی سوریه تا چه اندازه‌ای مثبت برآورد می‌شود؟
سوریه در حال انجام اصلاحات اقتصادی و تجاری است و پیگیر حرکت اقتصادش به سمت بازار آزاد است برای همین ورود بانک‌های خصوصی خارجی را برای رونق سرمایه‌گذاری خارجی سرعت داده و خدمات خوبی هم ارائه می‌دهد که فرصت خوبی برای تجار و تولیدکنندگان ایران برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های صنایع غذایی، بانک، انرژی نیروگاهی و پالایشگاه، حمل و نقل، توریسم، آب و یا خدمات فنی و مهندسی در این کشور به وجود آورده است.
مثلاً سوریه باید 10 میلیارد دلار در صنعت برق سرمایه‌گذاری کند. خوب این فرصت خوبی برای ایران فراهم می‌کند. می‌شود در اکثر حوزه‌ها در سوریه وارد سرمایه‌گذاری شد. اولویت‌های سرمایه‌گذاری صنعتی که ایران در سوریه می‌تواند داشته باشد سرمایه‌گذاری مشترک در صنایع شیمیایی، صنایع تبدیل و فرآوری مواد غذایی، فلزات و مواد غذایی، ایجاد خط تولید قطعات یدکی خودرو ساخت ماشین‌آلات تولید مشترک انواع محصولات غیرفلزی مثل سیمان هر نوع محصولا شیمیایی و پاک‌کننده‌ها، کاغذ، محصولات کاغذی، شکر، کود شیمیایی، ریسندگی، بافندگی، فهرست طولانی است، ‌تولید پوشاک یا حتی سرمایه‌گذاری در زمینه گردشگری.
به‌طور کلی محورهای عمده همکاری میان دو کشور را می‌توان در زمینه‌های زیر برشمرد: سرمایه‌گذاری در زمینه‌های مختلف صنعتی مانند: خودرو و قطعات خودرو، احداث پالایشگاه نفت، صدور گاز ایران به سوریه، استفاده از انرژی‌های جدید و انرژی خورشیدی، احداث سیلو، نیروگاه، انتقال نیرو، آبرسانی و... همکاری در زمینه‌های ارتباطات، صنایع و معادن، علمی، آموزشی، فرهنگی، فنی و حرفه‌ای، بهینه‌سازی مصرف سوخت، حمل و نقل ریلی و جاده‌ای و هوایی، بانکی، تشکیل شورای بازرگانان و انجمن دوستی دو کشور، استاندارد و تحقیقات صنعتی، بهزیستی، نفت و انرژی، کشاورزی، حفاظت از محیط زیست، گمرک، کشتیرانی، همکاری‌های بازرگانی و نمایشگاهی، همکاری در زمینه‌های بهداشتی، درمانی و آموزش نیروی انسانی سوریه و...
سوریه چه تسهیلات دیگری برای سرمایه‌گذاری ایران در کشورش تأمین کرده است؟
صدور قوانین جدید برای نوسازی سیستم اقتصادی در بخش‌های مالی، بانکی و اداری، تأسیس بانک‌های خصوصی و راه‌اندازی بازار بورس، ایجاد مناطق آزاد تجاری، شروع اصلاح در امور اقتصادی داخلی و تلاش برای نوسازی اقتصاد دولتی، همه این موارد در پاسخ به نیازهای جدید و آزادسازی اقتصاد در بعد منطقه‌ای و جهانی سوریه بوده است. همه این‌ها در کنار روابط عالی سیاسی موجود میان جمهوری اسلامی ایران و سوریه و اشتراکات دینی و رویکرد مثبت مردم سوریه نسبت به محصولات ایرانی فرصت خوبی برای صاحبان ایرانی فراهم کرده تا با احتساب سوریه به‌عنوان یک شریک ـ و نه فقط بازار‌ـ اتصال این کشور به منطقه تجارت آزاد عربی بهره‌برداری کنند.
شرایط بازار محصولات ایرانی در سوریه چطور است؟
کشور سوریه با رشد خوب جمعیتی که دارد بازار بزرگی برای محصولات ایرانی محسوب می‌شود. نمودار جمعیتی مصر، پاکستان، سوریه و لبنان به شکل یک هرم کامل است. به این معنی که جمعیت بیش از میزان استاندارد در حال افزایش است و لذا با توجه به شرایطی که گفتم سوریه یکی از بهترین بازارهای منطقه‌ای برای ما خواهد بود. همین‌طور حضور حدود 2میلیون عراقی در این کشور بازار سوریه را پررونق‌تر کرده است. مصرفی‌بودن جامعه سوریه و همین‌طور اقبال عمومی مردم این کشور به کالاهای ایرانی هم موضوع مهمی است. توافقاتی هم در مورد کاهش تعرفه پانصد قلم کالای تجاری بین دو کشور بوده که به تسهیل این کار کمک کرده است. خوب حدود ده‌ها هزار خودروی ایرانی در سوریه در حال تردد است، دو شرکت تولیدی خودرو کشورمان هم در این کشور فرصت خوبی را برای شرکت‌های تولید قطعات یدکی ایران برای حضور در بازار سوریه به‌وجود آورده است. دیگر همت تجار و تولیدکنندگان ایرانی چقدر باشد و چقدر بتوانند ازاین فرصت بهره ببرند، مهم است.

فعالیت‌ها و همکاری‌های اصلی صنعتی و اقتصادی مشترک ایران و سوریه در حال حاضر چه چیزهایی است؟
خوشبختانه در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری و صدور خدمات فنی و مهندسی به کشور سوریه مورد توجه خاص قرار گرفته است که به طور مستمر در حال افزایش است. حجم سرمایه‌گذاری ایران در سوریه حدود یک و نیم میلیارد دلار است که در تلاش هستیم که بیشتر شود.
در حال حاضر سرمایه‌گذاری‌هایی در زمینه تولید خودرو، شیشه، ساخت واگن، فعالیت‌های کشت و صنعت، ایجاد نیروگاه برق، احداث کانال انتقال آب، و تأسیس بانک مشترک در سوریه در حال پیگیری است. بعضی‌ها به مرحله اجرا و تولید رسیده بعضی‌ها هم مراحل اجرا را طی می‌کند.
اکثراً هم شرکت‌های بزرگ ایرانی هستند، مثل ایران‌خودرو، سایپا، صانیر، ناموران، عمران و قدس رضوی، صنعت پل، پارسیان، جهاد توسعه سیلوها، صفانیکو، ایرتک، نیرپارس، شیمبار، تولید ملزومات برق، آذرآب، ساپنا، سابیر.
پروژه‌های مهم آنها به غیر از خودروسازی چه چیزهایی است؟
پروژه‌ها زیاد است، پروژه 200 میلیون دلاری سیمان «حماه»، ساخت ده واحد سیلوی بتونی انبار غلات، پروژه ساخت نیروگاه، بحث صادرات گاز ایران به سوریه از سال 2009 یا طرحی که شرکت مخابرات راه دور ایران پیگیری می‌:کند اجرای طرح کارت هوشمند سوخت با ابعادی بزرگ‌تر از ایران.
با تشکر از وقتی که در اختیار نشریه قرار دادید.